Sahte borç tahsildarı: Olmayan bir borç için tehditli aramalar

Telefon çalar ve ciddi bir ses size ödenmemiş bir borcunuz olduğunu söyler: bir kredi, ödenmemiş bir fatura, bir ceza ya da "açık bir dava dosyası". Size birkaç saat süre verirler, hacizden, davadan ya da "polisin evinize geleceğinden" söz ederler ve tek bir çıkış yolu sunarlar: hemen şimdi anında havale, ödeme uygulaması ya da kartla ödeyin. Sorun şu ki bu borcu tanımıyorsunuz. Bu, sahte borç tahsildarı dolandırıcılığıdır ve iki çok güçlü korkuyu birleştirdiği için işe yarar: adalet korkusu ve borçlu olmanın utancı. İyi haber şu: Bir borcun gerçek olup olmadığını kontrol etmek kolaydır ve hiçbir gerçek borç aceleyle, tehditle ve anında ödemeyle tahsil edilmez.

Sahte tahsildar dolandırıcılığı nasıl işler?

Dolandırıcı kendini bir tahsilat şirketi, hukuk bürosu, mahkeme ya da hatta polis memuru olarak tanıtır. Birkaç yaygın versiyonu vardır:

• Uydurma borç. Hiç almadığınız bir hızlı kredi, mikrokredi ya da taksitli alışverişin ödenmesini isterler. Bazen bunun şirketlerinin "satın aldığı" eski bir borç olduğunu söylerler.
• Gerçek ama başkasına ait ya da zaten ödenmiş bir borç. Talebi inandırıcı göstermek için veri sızıntılarından elde edilen bilgileri (ad, kimlik numarası, adres, bir zamanlar sözleşmeniz olan bir şirket) kullanırlar.
• Sahte "dava süreci". Hakkınızda dava açıldığını ya da yakalama kararı çıkarıldığını, dosyanın ancak bugün öderseniz "kapatılacağını" iddia ederler.
• Çevrenize baskı. Sizi utandırıp ödemeye zorlamak için akrabalarınızı, iş arkadaşlarınızı ya da işvereninizi arar veya onlara yazarlar.

Senaryo neredeyse her zaman aciliyet ("saat 18:00'e kadar vaktiniz var"), tehdit ("haciz", "dava", "tutuklama", "bunu herkese duyuracağız") ve geri alınması zor bir ödeme yöntemini birleştirir: Bizum (İspanyol bankalarının cep telefonları arası anında ödeme sistemi) ya da başka ülkelerdeki benzer uygulamalar, anında havale, hediye kartları veya kripto paralar.

Sahte tahsildarı nasıl tanırım?

En güvenilir uyarı işaretleri şunlardır:

1. Temel bilgileri yazılı vermezler. Meşru bir alacaklı; asıl alacaklıyı, sözleşmeyi, tarihi, ayrıntılı tutarı ve talebi tam olarak hangi şirketin yaptığını belirtebilir. Sahte tahsildar bunu sorduğunuzda gerilir ya da saldırganlaşır.
2. Hapis ya da tutuklamayla tehdit ederler. İspanya'da, çoğu ülkede olduğu gibi, özel hukuktan doğan bir borcu ödememek kimseyi hapse sokmaz. Ve polis borç tahsil etmek için aramaz.
3. Anında ödeme isterler. Gerçek bir borç, siz doğrulayana kadar bekleyebilir. Aşırı aciliyet, düşünmenizi engellemek için kullanılan bir araçtır.
4. Ödeme uygulaması, hediye kartı, kripto para ya da bir şahıs adına açılmış hesap isterler. Ciddi şirketler kendi adlarına kayıtlı hesaplara ödeme alır ve makbuz verir.
5. Mahkemeler bu şekilde tebligat yapmaz. Mahkeme yazışmaları resmî tebligat yoluyla gelir, anında ödeme isteyen bir telefon aramasıyla değil.
6. Ailenize ya da iş yerinize haber vermekle tehdit ederler. Sizi küçük düşürmek için sözde borcunuzu yaymak meşru bir uygulama değildir ve suç oluşturabilir.
7. Numara gizli, yabancı ya da her aramada farklıdır. Kesin bir kanıt değildir ama diğer işaretlere eklenir.

Bir tahsildar karşısında haklarım nelerdir?

Borç gerçek olsa bile tahsildarların da sınırları vardır. Bir tahsilat şirketi sizden borç talep edebilir, ancak sizi taciz edemez, tehdit edemez, aşağılayamaz ya da durumunuzu üçüncü kişilere açıklayamaz. Israrlı aramalar ve tehditler; şantaj, tehdit ya da ısrarlı takip gibi suçlar oluşturabilir. İspanya'da kişisel verilerinizin kötüye kullanımı İspanya Veri Koruma Ajansı'na (AEPD) bildirilebilir; başka ülkelerde ulusal kişisel veri koruma ya da tüketici kurumuna.

Ayrıca şu haklara sahipsiniz:

• Talebi yazılı olarak istemek, alacaklının kimliği ve borcun ayrıntılarıyla birlikte.
• Doğrulayana kadar hiçbir şey ödememek.
• Borcun çevrenize bildirilmemesi.
• Aranızda sözleşme ilişkisi yoksa verilerinizi kullanmayı bırakmalarını talep etmek.

Unutmayın: telefonda hiçbir kişisel bilgiyi doğrulamak zorunda değilsiniz; ne kimlik numaranızı, ne adresinizi, ne de hesap numaranızı.

Ararlarsa hemen ne yapmalıyım?

1. Görüşme sırasında hiçbir şey ödemeyin. Ne "haczi durdurmak için" bir kısmını ne de "kapora". Yazılı olarak inceleyeceğinizi söyleyin ve telefonu kapatın.
2. Hiçbir bilgiyi doğrulamayın. Kimlik numaranızı, adresinizi ya da banka bilgilerinizi söylemeyin ve borcu sözlü olarak kabul etmeyin.
3. Her şeyi not edin. Numara, tarih, saat, sözde şirketin adı, talep edilen tutar ve size söylenenler. SMS, e-posta veya WhatsApp mesajlarının ekran görüntülerini saklayın.
4. Kendiniz doğrulayın. Sözde şirketin ya da asıl alacaklının resmî iletişim bilgilerini kendiniz bulun (asla size verilen numarayı kullanmayın) ve sorun. Banka hesap dökümlerinizi ve sözleşmelerinizi gözden geçirin.
5. Bir banka ya da finans şirketinden söz ediyorlarsa, resmî numarasını arayın; kartınızda ya da web sitesinde yazan numarayı. Mahkemeden söz ediyorlarsa bir avukata danışın ya da durumunuzu resmî kanallardan kontrol edin.
6. Bilgileri topladıktan sonra numarayı engelleyin ve bilinmeyen numaraları geri aramayın.
7. Onlarla iletişime geçmekle tehdit ettilerse ailenizi ve iş yerinizi uyarın: Bunun bir dolandırıcılık olduğunu önceden bilirlerse baskı ortadan kalkar.

Ciddi tehditler alıyorsanız ya da güvenliğinizden endişe ediyorsanız 112'yi arayın.

Ya zaten ödediysem ya da bilgilerimi verdiysem?

Kendinizi suçlamayın: Bu dolandırıcılık korkutmak için tasarlanmıştır. Hızlı davranın:

• Bankanızı resmî numarasından arayın ve dolandırıcılık mağduru olduğunuzu açıklayın. İşlemi durdurmayı ya da geri almayı denemelerini isteyin ve internet bankacılığı şifrelerinizi değiştirin.
• Kart bilgilerinizi verdiyseniz kartı bankanızın uygulamasından bloke edin.
• Kimlik numaranızı ya da kişisel bilgilerinizi verdiyseniz, hesaplarınızı ve adınıza yapılan tüm sözleşmeleri takip edin: Bunlarla kredi çekmeye çalışabilirler.
• İkinci kez ödemeyin. Ödediyseniz "yeni bir borç" ya da "gecikme faiziyle" geri gelirler.
• Komisyon karşılığında paranızı geri almayı teklif eden herkese şüpheyle yaklaşın: Bu ikinci tur bir dolandırıcılıktır. Ayrıntılar için telefon dolandırıcılığında kaybedilen para nasıl geri alınır.

Nereye şikâyet ederim?

1. Polise. İspanya'da Policía Nacional'e (091) ya da Guardia Civil'e (062); başka ülkelerde ulusal polise. Tüm kanıtlarla şikâyette bulunun: ekran görüntüleri, numaralar, ödeme dekontları ve arama kaydınız.
2. Bir siber güvenlik yardım hattına. İspanya'da INCIBE'nin ücretsiz ve gizli 017 hattı, ne yapmanız ve verilerinizi nasıl korumanız gerektiği konusunda size yol gösterir; OSI'nin (İspanya İnternet Kullanıcıları Güvenlik Ofisi) web sitesinde aktif dolandırıcılıklarla ilgili rehberler ve uyarılar bulunur. Başka ülkelerde ulusal siber güvenlik kurumuna.
3. Veri koruma kurumuna (İspanya'da AEPD), gerçek bir şirket verilerinizi yasal dayanak olmadan işliyor ya da sözde borcunuzu yayıyorsa.
4. Başkalarının da tanıyabilmesi için numarayı spam numaralar rehberinde bildirin.

Sık sorulan sorular

Tam adımı ve kimlik numaramı biliyorlardı. Bu, işin gerçek olduğunu kanıtlamaz mı? Hayır. Bu bilgiler veri sızıntılarında ve çalınmış veri tabanlarında dolaşıyor. Bir yabancının bilgilerinizi bilmesi yalnızca bunlara sahip olduğunu kanıtlar, ona borçlu olduğunuzu değil.

Polis bir borç yüzünden evime gelebilir mi? Böyle bir arama yüzünden hayır. Özel hukuk borçları; resmî tebligatlar ve kendinizi savunabileceğiniz sürelerle hukuk yoluyla talep edilir. Kimse bir krediyi ödemediği için tutuklanmaz.

Peki gerçekten eski bir borcum varsa? O zaman belgeleri yazılı olarak isteyin, tutarı kontrol edin ve alacaklıyla resmî kanallarından pazarlık yapın. Gerçek bir borç sizi tehditlere katlanmaya ya da anında ödemeye zorlamaz.

Engellesem de aramaya devam ediyorlar. Ne yapmalıyım? Arama kaydınızı taciz kanıtı olarak saklayın, şikâyette bulunun ve bildirilen numaralardan gelen aramaları filtreleyen NoCall gibi bir uygulama kullanın ki size ulaşamasınlar.

Özetle

Gerçek bir borç yazılı olarak doğrulanabilir, kimliği belli bir hesaba ödenir ve asla hapis tehdidiyle gelmez. Sizi aciliyet, korku ve çözüm olarak anında ödemeyle arıyorlarsa: Ödemeyin, bilgi vermeyin, kendiniz doğrulayın ve şikâyet edin. Böyle bir arama aldıysanız NoCall spam numaralar rehberinde bildirin: Uyarınız bir sonraki kişiyi hem kötü bir deneyimden hem de para kaybından kurtarabilir.