WhatsApp veya Telegram'dan iş teklifi: "görev" dolandırıcılığı

Tanımadığınız bir numaradan WhatsApp mesajı geliyor: "Merhaba, insan kaynaklarından yazıyorum, profilinizi gördük. Evden yarı zamanlı iş sunuyoruz, günde 50 ila 200 euro, sadece telefonunuz yeterli." Hiçbir yere özgeçmiş göndermediniz, ama mesaj nazik, gerçek gibi görünen bir şirketin adını anıyor ve iş çok kolay görünüyor: videoları beğenmek, hesapları takip etmek ya da ürünlere ve otellere puan vermek. Bu, "görev" dolandırıcılığıdır ("task scam") ve neredeyse her zaman aynı şekilde biter: ödeme almaya devam etmek için kendi paranızı yatırmanız istenir ve o para bir daha geri gelmez.

"Görev" dolandırıcılığı nasıl işler?

Senaryo iyice prova edilmiştir ve aşamalar halinde ilerler; her aşama, tetikte olmanızı biraz daha azaltmak için tasarlanmıştır:

1. Yem. WhatsApp, SMS veya Telegram üzerinden istenmeyen bir mesaj; çoğu zaman bir işe alım ajansı, bir e-ticaret platformu ya da tanınmış bir marka adına. Birkaç dakikalık iş için, deneyim gerektirmeden yüksek kazanç vaat ederler.
2. İlk görevler gerçekten ödenir. Birkaç videoyu beğenmeniz veya bazı hesapları takip edip ekran görüntüsü göndermeniz istenir. Birkaç euro alırsınız; bazen Bizum (İspanya'nın anlık mobil ödeme hizmeti) ya da havale ile. Bu ilk gerçek ödeme oltadaki yemdir: güveninizi kazanmak içindir.
3. Telegram'a geçiş. Telegram'da bir gruba ya da bir "mentora" veya "resepsiyoniste" yönlendirilirsiniz ve kendi web sitelerine veya uygulamalarına kaydedilirsiniz; orada her görevle büyüyen bir "bakiye" görürsünüz. Grupta sözde iş arkadaşları kazançlarını kutlar: bunlar genellikle dolandırıcıların kendi hesaplarıdır.
4. "Ön ödemeli görevler" veya "misyonlar". Artık daha iyi ödenen görevlerin kilidini açmak için hesabınıza kendi paranızla "yükleme" yapmanız gerekir; genellikle kripto para (örneğin USDT) ile ya da üçüncü kişilerin hesaplarına havale ile. Ekrandaki bakiye cazip komisyonlarla yükselir.
5. Duvar. Para çekmek istediğinizde birden bir sorun çıkar: hesabınız "eksi bakiyede", bir görevde "hata" yaptınız, "vergi" ya da "çekim ücreti" ödemeniz gerekiyor. Her çözüm yeni bir para yatırma ister. Gördüğünüz bakiye, onların kontrol ettiği bir sitede yalnızca bir rakamdır.

Tehlikeli bir türü: sizden para istemek yerine, hesabınıza para almanızı ve bunu başka bir hesaba aktarmanızı isterler. Bu bir iş değil, başka dolandırıcılıklardan gelen parayı aklamak için "para katırı" olmaktır ve bilmeseniz bile başınızı ciddi hukuki sorunlara sokabilir.

Uyarı işaretleri nelerdir?

• Siz istemeden kimse sizi WhatsApp üzerinden işe almaz. Gerçek şirketler rastgele numaralara yazarak eleman aramaz.
• Neredeyse hiçbir şey için çok para. Beğeni yaparak günde onlarca euro kazanmak gerçek bir iş değildir.
• Sözleşme, mülakat veya sigorta kaydı yok. Sadece sohbetler, ekran görüntüleri ve bilinmeyen bir site.
• Çalışmak için ödeme yapmanız gerekiyor. Hiçbir meşru işveren maaşınızı almanız için para yatırmanızı, hesap "yüklemenizi" ya da kripto para almanızı istemez.
• Baskı ve acele. "Misyon 30 dakika içinde sona eriyor", "şimdi tamamlamazsanız biriktirdiğiniz her şeyi kaybedersiniz".
• Hemen kimliğinizin fotoğrafını veya banka bilgilerinizi isterler, hiçbir resmi işlem olmadan.
• Gerçek bir şirketin adını kullanırlar, ama iletişim yabancı bir numaradan veya doğrulanmamış bir profilden gelir.

Bana az önce yazdılarsa ne yapmalıyım?

1. Cevap vermeyin ve hiçbir "deneme görevi" yapmayın. Ne kadar zararsız görünse de numaranızın aktif olduğunu doğrular ve senaryonun geri kalanına kapı açar.
2. Kişiyi uygulamanın içinden engelleyin ve şikâyet edin: hem WhatsApp hem de Telegram, engellemeden önce sohbeti şikâyet etmenize izin verir.
3. Bağlantılara dokunmayın ve gönderdikleri uygulamaları yüklemeyin.
4. Teklifin gerçek olup olamayacağından şüpheleniyorsanız, adı geçen şirketin resmi web sitesini kendiniz bulun ve onun kendi kanalları üzerinden iletişime geçin. Şirket varsa, böyle bir işe alım yapıp yapmadığını size söyleyecektir (ipucu: yapmıyor).
5. Numarayı spam numaralar dizininde kontrol edin ve başkaları da tanısın diye bildirin.

Peki zaten ödeme yaptıysam ya da bilgilerimi gönderdiysem?

Kendinizi suçlamayın: bu şebekeler son derece profesyoneldir ve her yaştan insanı kandırır. Önemli olan hızlı ve sırayla hareket etmektir:

1. Ödemeyi hemen durdurun. Paranızın kilidini açacak "son" bir ödeme yoktur. Her yeni ödeme dolandırıcılığı yalnızca uzatır.
2. Bankanızı arayın, kartınızın üzerindeki veya uygulamasındaki resmi numaradan (asla dolandırıcıların verdiği bir numaradan değil). Dolandırıcılık mağduru olduğunuzu anlatın, işlemlerin engellenmesini isteyin ve son havaleleri durdurmayı ya da geri almayı deneyip deneyemeyeceklerini sorun.
3. Kripto para ile bir borsa üzerinden ödeme yaptıysanız, borsanın destek ekibine bildirin ve cüzdan adreslerini ve işlem kimliklerini saklayın.
4. Tüm kanıtları saklayın: sohbetlerin ekran görüntüleri, numaralar, Telegram kullanıcı adları, sitenin adresi, ödeme dekontları ve hesap hareketleri. Konuşmaları silmeyin.
5. Kimliğinizi veya kişisel bilgilerinizi gönderdiyseniz, ilgili şifreleri değiştirin, iki adımlı doğrulamayı açın ve aylarca hesaplarınızı ve adınıza yapılan her sözleşme veya krediyi takip edin.
6. Hesabınıza para alıp başka yere aktardıysanız, hemen durun, başka para hareket ettirmeyin ve bankanıza ve polise anlatın. En baştan iş birliği yapmak sizi en iyi koruyan şeydir.

Bankayla ilgili adımlar hakkında daha fazlası için telefon dolandırıcılığından sonra paranızı nasıl geri alırsınız yazısına bakın.

Nereye şikâyet ederim?

• İspanya'da Policía Nacional (091) veya Guardia Civil (062): tüm kanıtlarla birlikte karakola giderek şikâyette bulunun. Bu bir dolandırıcılık suçudur ve şikâyetiniz aynı şebekeye ait vakaları birbirine bağlamaya yardımcı olur. Başka ülkelerde kendi ülkenizin polisine başvurun.
• İspanya'da INCIBE'nin 017 hattı: verileriniz, hesaplarınız ve şikâyet konusunda yol gösteren, ücretsiz ve gizli bir siber güvenlik yardım hattı. INCIBE'nin Oficina de Seguridad del Internauta (OSI) birimi bu kampanyalar hakkında uyarılar yayımlar. Başka ülkelerde ülkenizin ulusal siber güvenlik kurumuna başvurun.
• 112: yalnızca gerçek ve devam eden bir tehdit ya da acil durum varsa (tüm AB'deki acil durum numarasıdır).

"Paranızı geri alma" dolandırıcılığına da dikkat edin: para kaybettikten sonra, peşin ödeme karşılığında paranızı geri getirmeyi vaat eden sözde avukatlar, "hacker'lar" veya ajanslar sizinle iletişime geçebilir. Bu, sizden ikinci kez para almaya çalışan aynı veya benzer bir şebekedir.

Sık sorulan sorular

İlk görevler için bana gerçekten ödeme yaptılar. Bu, yasal olduğunu kanıtlamaz mı? Hayır. Başta küçük tutarlar ödemek planın parçasıdır: onlara az maliyetlidir ve sizden çok daha büyük ödemeler istemek için gereken güveni oluşturur.

Para karşılığında beğeni yapmak veya yorum yazmak yasa dışı mı? Ücretli sahte yorumlar platformların kurallarına aykırıdır ve yanıltıcı reklam sayılabilir, ama buradaki asıl sorun başkadır: "iş", paranızı almak için yalnızca bir bahanedir.

Bakiyemi çekebilmem için vergi ödememi istiyorlar. Ödemeli miyim? Hayır. Hiçbir vergi bu şekilde ödenmez. O bakiye onların sitesi dışında yoktur ve yapılacak her ek ödeme kaybolur.

Numaramı nereden buldular? Çoğu zaman rastgele oluşturulmuş veya sızdırılmış numara listelerine yazarlar. Size yazmaları, özellikle sizi seçtikleri anlamına gelmez.

Özetle

İstemediğiniz halde WhatsApp veya Telegram'dan gelen, neredeyse hiçbir şey için çok para ödeyen ve er ya da geç sizden para isteyen bir iş teklifi dolandırıcılıktır. Cevap vermeyin, engelleyin, şikâyet edin; zaten ödeme yaptıysanız durun, bankanızı arayın ve şikâyette bulunun. NoCall, cevap vermeden önce şüpheli numaraları tanımanıza yardımcı olur; böyle bir mesaj aldıysanız, başkalarını uyarmak için NoCall spam numaralar dizininde bildirin.