Κλήσεις που χτυπούν μία φορά και το κλείνουν: η απάτη wangiri

Το τηλέφωνό σου χτυπά μία φορά, κοιτάς την οθόνη και η κλήση έχει ήδη διακοπεί. Ο αριθμός είναι άγνωστος, μερικές φορές με ένα παράξενο πρόθεμα που δεν αναγνωρίζεις. Η άμεση παρόρμηση είναι να καλέσεις πίσω: κι αν ήταν κάτι σημαντικό; Αυτή η παρόρμηση είναι ακριβώς αυτό που θέλει όποιος είναι στην άλλη άκρη. Είναι η απάτη της αναπάντητης κλήσης, γνωστή ως wangiri (από τα ιαπωνικά «μία κλήση και κλείσιμο»), και δουλεύει χρόνια επειδή εκμεταλλεύεται την πιο βασική περιέργεια.

Πώς δουλεύει το wangiri

Ο μηχανισμός είναι απλός και γι' αυτό αποτελεσματικός:

1. Ένα αυτόματο σύστημα καλεί χιλιάδες αριθμούς και το κλείνει μετά από έναν ή δύο χτύπους, πριν προλάβεις να απαντήσεις.
2. Βλέπεις την αναπάντητη από έναν αριθμό που δεν ξέρεις. Πολλοί από αυτούς τους αριθμούς έχουν ασυνήθιστα διεθνή προθέματα (+216 Τυνησία, +234 Νιγηρία, +355 Αλβανία, +675 Παπούα Νέα Γουινέα...).
3. Αν καλέσεις πίσω, συνδέεσαι με αριθμό ειδικής χρέωσης: ηχογραφήσεις που σε κρατούν στη γραμμή όσο περισσότερο γίνεται (δημοσκοπήσεις, βραβεία, ηχογραφημένα μηνύματα) ενώ ο μετρητής τρέχει.
4. Το κόστος ανά λεπτό είναι υψηλό και ένα μέρος πάει στον απατεώνα. Ο λογαριασμός έρχεται εβδομάδες μετά, όταν δεν έχει μείνει σχεδόν τίποτα εύκολο να διεκδικήσεις.

Υπάρχει μια παραλλαγή που δεν κυνηγά το κόστος της κλήσης αλλά την επαλήθευση του αριθμού σου: καλώντας πίσω επιβεβαιώνεις ότι η γραμμή σου είναι ενεργή και ότι υπάρχει άνθρωπος που απαντά, και ο αριθμός σου ανεβαίνει σε αξία στις λίστες που μεταπωλούνται σε τηλεπωλητές και απατεώνες. Είναι ο ίδιος στόχος με τις σιωπηλές κλήσεις, μόνο που εδώ εσύ ξεκινάς την επαφή.

Τα σημάδια που το προδίδουν

• Ένας χτύπος και κλείσιμο. Οι νόμιμες κλήσεις επιμένουν· το wangiri χρειάζεται να ΜΗΝ απαντήσεις, γι' αυτό προγραμματίζει το κλείσιμο.
• Άγνωστο διεθνές πρόθεμα. Αν δεν περιμένεις κλήσεις από το εξωτερικό, ένα πρόθεμα που δεν αναγνωρίζεις αρκεί για να μην καλέσεις πίσω.
• Παράξενες ώρες. Πολλές παρτίδες ξεκινούν τα ξημερώματα ή νωρίς το πρωί, όταν είναι πιθανότερο να μην απαντήσεις και να τη δεις ως αναπάντητη όταν ξυπνήσεις.
• Επανάληψη σε κύματα. Αν σου έρθουν πολλές παρόμοιες αναπάντητες σε λίγες μέρες, είναι ενεργή καμπάνια, όχι σύμπτωση. Στις τάσεις δημοσιεύουμε ποιες αριθμοδοτήσεις είναι πιο ενεργές κάθε εβδομάδα.

Τι να κάνεις (και τι όχι) σε μια ύποπτη αναπάντητη

Το σωστό χωρά σε τρία βήματα:

1. Μην καλέσεις πίσω. Αν ήταν σημαντικό, θα ξανακαλούσαν ή θα άφηναν μήνυμα. Καμία τράπεζα, αρχή ή σοβαρή εταιρεία δεν δουλεύει με βάση έναν χτύπο και κλείσιμο.
2. Έλεγξε τον αριθμό πριν κάνεις οτιδήποτε. Ψάξ' τον στον κατάλογο αριθμών spam: το wangiri επαναχρησιμοποιεί αριθμούς για μέρες, και συνήθως δεκάδες άνθρωποι τον έχουν ήδη αναφέρει με προσδιορισμένα το πρόθεμα και το κόλπο.
3. Μπλόκαρε και ανάφερε. Αν επιβεβαιώσεις ότι είναι wangiri, η αναφορά σου μετατρέπει την αναπάντητή σου σε προειδοποίηση για τον επόμενο.

Και τι να μην κάνεις: μην καλέσεις «να δεις ποιος ήταν», ούτε από περιέργεια ενός λεπτού. Ένα λεπτό σε αριθμό ειδικής χρέωσης αρκεί για να χρεωθείς, και η ηχογράφηση είναι φτιαγμένη για να μην κλείσεις αμέσως.

Μπορούν να με χρεώσουν για κλήση που δεν απάντησα;

Όχι. Η λήψη μιας κλήσης χωρίς απάντηση δεν δημιουργεί ποτέ κόστος, από όποια χώρα κι αν έρχεται. Ο κίνδυνος του wangiri είναι μόνο στην επιστροφή της κλήσης. Ομοίως, το να απαντήσεις έγκαιρα σε μία από αυτές τις κλήσεις δεν σε χρεώνει τίποτα (πληρώνει ο καλών)· ο κίνδυνος αρχίζει αν σου ζητήσουν να καλέσεις εσύ έναν άλλο αριθμό «για να συνεχιστεί η διαδικασία». Είναι η ίδια παγίδα με ένα επιπλέον βήμα.

Γρήγορες ερωτήσεις

Κι αν κάλεσα πίσω χωρίς να ξέρω; Κλείσε μόλις υποψιαστείς, έλεγξε τη διάρκεια της κλήσης και κάλεσε τον πάροχό σου να ρωτήσεις για το κόστος και για το μπλοκάρισμα διεθνών κλήσεων ή ειδικής χρέωσης, που οι περισσότεροι προσφέρουν δωρεάν. Αν η χρέωση έγινε ήδη, κάνε έγγραφη ένσταση, αν και να ξέρεις ότι η επιστροφή δεν είναι εγγυημένη.

Πιάνει το μπλοκάρισμα του αριθμού; Ενάντια σε αυτή τη συγκεκριμένη αρίθμηση, ναι. Αλλά οι καμπάνιες εναλλάσσουν αριθμούς, οπότε το μπλοκάρισμα είναι μερικό μέτρο: η πραγματική προστασία είναι η συνήθεια να μην επιστρέφεις άγνωστες αναπάντητες με παράξενο πρόθεμα.

Συμβαίνει μόνο σε κινητά; Όχι, φτάνει και σε σταθερά, ειδικά τα απογεύματα. Σε σταθερό με ηλικιωμένους στο σπίτι αξίζει να αφήσεις ένα σημείωμα δίπλα στο τηλέφωνο: «αναπάντητη από παράξενο αριθμό = μην καλείς πίσω». Περισσότερες συμβουλές στο πώς να προστατέψεις ηλικιωμένους από τηλεφωνικές απάτες.

Αν σου ήρθε μία από αυτές τις αναπάντητες, ψάξ' την στον κατάλογο αριθμών spam της NoCall και ανάφερέ την: κάθε αναφορά βοηθά τον επόμενο που θα δει αυτόν τον αριθμό στην οθόνη του να ξέρει ότι δεν πρέπει να καλέσει πίσω.