بسته‌ی توقیف‌شده در گمرک: پرداخت عوارض جعلی با پیامک یا تماس

«محموله‌ی شما در گمرک توقیف شده است. برای ترخیص آن، ظرف ۴۸ ساعت ۲٫۹۹ یورو عوارض بپردازید.» گاهی با پیامک می‌آید، گاهی از طریق واتس‌اپ یا ایمیل، و روزبه‌روز بیشتر به شکل تماس تلفنی: صدایی ضبط‌شده از شما می‌خواهد برای صحبت با «بخش گمرک» عدد ۱ را بزنید، یا کسی خود را کارمند یک شرکت پست و ارسال معرفی می‌کند. مبلغ عمداً کم است. هدف آن‌ها این سه یورو نیست، بلکه تمام اطلاعات کارت شما، کدی که بانک برای تأیید پرداخت می‌فرستد، یا در نسخه‌های پیچیده‌تر، انتقال‌های پول هر بار بزرگ‌تر است.

این راهنما بر طعمه‌ی گمرک و تماس‌های تلفنی تمرکز دارد. اگر آنچه دریافت کرده‌اید اعلان کلی «بسته تحویل داده نشد» به نام Correos (پست اسپانیا) یا شرکتی دیگر است، جزئیات بیشتر را در پیامک جعلی Correos و دیگر کلاهبرداری‌های مرسوله بخوانید.

کلاهبرداری عوارض گمرکی چطور کار می‌کند؟

سناریو با تفاوت‌های اندک تکرار می‌شود:

1. اعلان. پیام یا تماسی به نام اداره‌ی پست، یک شرکت پیک بین‌المللی یا «گمرک» دریافت می‌کنید. می‌گویند بسته‌ای به نام شما توقیف شده و هنوز مالیات بر ارزش افزوده، حقوق گمرکی یا «هزینه‌ی ترخیص» پرداخت نشده است.
2. عجله. مهلتی تعیین می‌شود: ۲۴ یا ۴۸ ساعت، وگرنه بسته «به فرستنده بازگردانده می‌شود» یا «معدوم می‌شود».
3. پرداخت. شما را به وبسایتی می‌فرستند که ظاهر شرکت را کپی کرده، یا در تماس از شما می‌خواهند اطلاعات کارت را بخوانید. گاهی Bizum (سامانه‌ی پرداخت فوری میان تلفن‌های همراه بانک‌های اسپانیا)، حواله‌ی بانکی یا کارت هدیه می‌خواهند.
4. سرقت واقعی. با اطلاعات کارت خرید می‌کنند یا کارت را به یک کیف پول موبایلی اضافه می‌کنند. به همین دلیل، بلافاصله پس از آن معمولاً پیامکی از بانک با یک کد دریافت می‌کنید: آن کد تراکنشی را تأیید می‌کند که ۲٫۹۹ یورو نیست.

نسخه‌ی طولانی‌تری هم وجود دارد که به کلاهبرداری عاطفی و جایزه‌های جعلی مربوط است: کسی که در اینترنت با او آشنا شده‌اید «برایتان هدیه می‌فرستد» و کمی بعد یک شرکت ارسال جعلی با شما تماس می‌گیرد و می‌گوید بسته در گمرک است و باید صدها یا هزاران یورو بابت عوارض، بیمه یا «گواهی‌نامه» پرداخت شود. چنین بسته‌ای وجود ندارد.

چرا این‌قدر باورپذیر است؟

چون هزینه‌های گمرکی واقعاً وجود دارند. از ژوئیه‌ی ۲۰۲۱، برای همه‌ی خریدهایی که از خارج وارد اتحادیه‌ی اروپا می‌شوند، صرف‌نظر از ارزش‌شان، مالیات بر ارزش افزوده گرفته می‌شود و برخی شرکت‌های حمل‌ونقل هم هزینه‌ای جداگانه برای انجام تشریفات گمرکی دریافت می‌کنند. بسیاری از مردم دست‌کم یک بار چند یورو پرداخته‌اند تا سفارشی از خارج اتحادیه را تحویل بگیرند، پس پیام جعلی آشنا به نظر می‌رسد. بیرون از اتحادیه‌ی اروپا قوانین فرق می‌کند، اما مالیات واردات و هزینه‌ی رسیدگی تقریباً همه‌جا هست و به همین دلیل این کلاهبرداری به‌راحتی گسترش می‌یابد.

افزون بر این، کلاهبردار لازم نیست بداند منتظر چیزی هستید یا نه: همان پیام را به هزاران شماره می‌فرستد و با این حجم از خرید اینترنتی همیشه به کسی می‌خورد.

چطور هزینه‌ی گمرکی واقعی را از جعلی تشخیص دهم؟

به این نشانه‌ها توجه کنید:

• آیا از خارج اتحادیه‌ی اروپا خرید کرده‌اید؟ سفارشی که از اسپانیا یا کشور دیگری در اتحادیه ارسال شده از گمرک عبور نمی‌کند. اگر خریدتان از یک فروشگاه اروپایی بوده، اعلان جعلی است. بیرون از اتحادیه هم همین منطق درباره‌ی خرید از داخل کشور خودتان صدق می‌کند.
• آیا مالیات از قبل حساب شده بود؟ بسیاری از پلتفرم‌های بزرگ خرید بین‌المللی مالیات بر ارزش افزوده را هنگام پرداخت سفارش دریافت می‌کنند. رسیدتان را بررسی کنید: اگر آن را پرداخته‌اید، نباید هزینه‌ی واردات دیگری وجود داشته باشد.
• آیا شماره‌ی رهگیری شما ذکر شده؟ اعلان واقعی شماره‌ی رهگیری مرسوله‌تان را ذکر می‌کند، همان که فروشگاه به شما داده است. نسخه‌ی جعلی فقط از «بسته‌ی شما» حرف می‌زند.
• آیا از شما می‌خواهند از طریق لینک، تلفن، Bizum یا کارت هدیه پرداخت کنید؟ نه شرکت حمل‌ونقل و نه گمرک از شما نمی‌خواهند در یک تماس غیرمنتظره اطلاعات کارت را بخوانید یا با کارت هدیه پرداخت کنید.
• آیا لینک دامنه‌ی رسمی است؟ دامنه‌هایی با کلمات اضافه ("customs-parcel"، "post-fee"، "release-package") یا پسوندهای عجیب نشانه‌ی روشنی هستند.
• آیا تماس با یک پیام ضبط‌شده شروع می‌شود؟ رباتی که از شما می‌خواهد برای صحبت با گمرک دکمه‌ای را بزنید، الگوی رایج این کارزارهاست.
• آیا مبلغ با سفارش جور درنمی‌آید؟ هزینه‌های واقعی به ارزش کالای خریداری‌شده بستگی دارند. مبلغی کلی که ربطی به سفارش شما ندارد مشکوک است.

فرستنده یا شماره‌ای که روی صفحه نمایش داده می‌شود چیزی را ثابت نمی‌کند: شماره‌ها و نام فرستنده را می‌توان جعل کرد.

همین حالا چه کنم؟

1. روی لینک نزنید و هیچ پولی نپردازید. اگر تماس است، قطع کنید. بحث نکنید و هیچ اطلاعاتی «برای بررسی» ندهید.
2. سفارش را خودتان پیدا کنید. اپلیکیشن یا ایمیل فروشگاهی را که از آن خرید کرده‌اید باز کنید و شماره‌ی رهگیری را کپی کنید.
3. از کانال رسمی بررسی کنید. نشانی وبسایت شرکت حمل‌ونقل را خودتان تایپ کنید یا از اپلیکیشن رسمی آن استفاده کنید و شماره‌ی رهگیری را وارد کنید. اگر واقعاً هزینه‌ای معوق باشد، آنجا نمایش داده می‌شود و می‌توانید از همان کانال پرداخت کنید.
4. از پیام اسکرین‌شات بگیرید یا شماره‌ی تماس‌گیرنده، زمان و آنچه گفته شد را یادداشت کنید.
5. شماره را مسدود و گزارش کنید. آن را در فهرست شماره‌های اسپم گزارش کنید تا دیگران هم آن را بشناسند. NoCall همچنین وقتی شماره‌ای پیش‌تر از سوی کاربران دیگر مشکوک علامت خورده باشد، به شما هشدار می‌دهد.

اگر پرداخت کرده‌ام یا اطلاعات کارتم را داده‌ام چه؟

سریع اقدام کنید. ترتیب مهم است:

1. با بانک‌تان تماس بگیرید، با شماره‌ی رسمی پشت کارت یا داخل اپلیکیشن بانک، نه شماره‌ای که در پیام آمده. بخواهید کارت را مسدود کنند و کارت جدید صادر کنند.
2. اگر کد تأیید داده‌اید، به بانک بگویید: احتمالاً تراکنشی تأیید شده یا کارت شما به یک کیف پول موبایلی اضافه شده و باید لغو شود.
3. تراکنش‌ها را در روزهای بعد زیر نظر بگیرید و اعلان‌های اپلیکیشن بانک را فعال کنید. برداشت‌های متقلبانه همیشه فوراً ظاهر نمی‌شوند.
4. اگر با Bizum یا حواله‌ی بانکی پرداخت کرده‌اید، از بانک بخواهید هرچه زودتر تلاش کند پرداخت را متوقف یا بازگرداند.
5. شکایت کنید. در اسپانیا نزد Policía Nacional (پلیس ملی، ۰۹۱) یا Guardia Civil (گارد مدنی، ۰۶۲)، همراه با اسکرین‌شات‌ها، شماره‌ها و رسیدها؛ در جاهای دیگر نزد پلیس کشورتان. بانک برای اعتراض به برداشت‌ها گزارش پلیس را درخواست خواهد کرد.
6. راهنمایی بگیرید. در اسپانیا با شماره‌ی ۰۱۷ مؤسسه‌ی INCIBE تماس بگیرید که خط کمک رایگان و محرمانه‌ی امنیت سایبری است، و راهنماهای OSI (دفتر امنیت کاربران اینترنت اسپانیا) را بخوانید؛ در جاهای دیگر با نهاد ملی امنیت سایبری یا خط کمک به قربانیان کلاهبرداری در کشورتان تماس بگیرید.

اگر احساس خطر می‌کنید یا تهدید می‌شوید، با ۱۱۲، شماره‌ی اضطراری در اسپانیا و سراسر اتحادیه‌ی اروپا، تماس بگیرید. برای اطلاعات بیشتر درباره‌ی بازگرداندن پول، چطور پول از دست‌رفته در کلاهبرداری تلفنی را پس بگیریم را بخوانید.

پرسش‌های پرتکرار

منتظر بسته‌ای از خارج اتحادیه‌ی اروپا هستم. از کجا بفهمم عوارض واقعی است؟ مرسوله را در وبسایت یا اپلیکیشن رسمی شرکت حمل‌ونقل با شماره‌ی رهگیری‌تان بررسی کنید و نشانی را خودتان تایپ کنید. اگر هزینه‌ی واقعی وجود داشته باشد، همان‌جا با مبلغ و روش پرداخت نمایش داده می‌شود. هرگز از طریق لینک یا تماسی که دریافت کرده‌اید پرداخت نکنید.

با من تماس گرفتند و نام و نشانی‌ام را دادم، اما کارتم را نه. مشکلی پیش می‌آید؟ خطر مستقیمی برای پول‌تان وجود ندارد، اما این اطلاعات تلاش بعدی را باورپذیرتر می‌کند. به هر تماس بعدی که از این اطلاعات استفاده می‌کند بدگمان باشید و هرگز اطلاعات بانکی را تلفنی ندهید.

کسی که در اینترنت با او آشنا شدم برایم هدیه فرستاده و حالا گمرک پول می‌خواهد. عادی است؟ نه. این نسخه‌ی شناخته‌شده‌ای از کلاهبرداری عاطفی است. هیچ گمرکی برای ترخیص هدیه، انتقال پول به حساب شخصی یا «گواهی‌نامه» درخواست نمی‌کند. ارتباط را قطع کنید، پول نفرستید و شکایت کنید.

اگر بانک پولم را برنگرداند می‌توانم شکایت کنم؟ بله. ابتدا یک شکایت کتبی به بانک‌تان بدهید و گزارش پلیس را پیوست کنید. اگر پاسخ رضایت‌بخشی نگرفتید، در اسپانیا می‌توانید به واحد رسیدگی به شکایات Banco de España (بانک اسپانیا) مراجعه کنید؛ در جاهای دیگر به داور مالی یا نهاد ناظر بانکی کشورتان.

خلاصه

بسته‌ای که در گمرک مانده و باید با پرداختی کوچک و فوری «آزاد» شود، یکی از رایج‌ترین طعمه‌هاست. دفاع ساده است: هرگز از طریق پیام یا در حین تماس پرداخت نکنید، سفارش را خودتان پیدا کنید و از کانال رسمی بررسی کنید. اگر کارت‌تان را داده‌اید، با بانک تماس بگیرید و شکایت کنید. و اگر چنین پیامی دریافت کرده‌اید، آن را در فهرست شماره‌های اسپم NoCall گزارش کنید: هشدار شما ممکن است مانع پرداخت نفر بعدی شود.