Ik verkoop op Wallapop of Vinted en de "koper" vraagt mijn gegevens of stuurt een link

Je zet iets wat je niet meer gebruikt op Wallapop, Vinted of Milanuncios (populaire tweedehandsplatforms in Spanje; dezelfde truc draait op Marktplaats, Facebook Marketplace en vergelijkbare sites overal) en binnen een paar minuten meldt zich een enthousiaste koper. Hij onderhandelt niet, stelt geen vragen over het artikel en heeft enorme haast. Hij vraagt je WhatsApp of e-mail "omdat dat sneller gaat" en stuurt kort daarna een link: "Ik heb al betaald, ga hierheen om het geld te ontvangen" of "Ik heb de koerier geboekt, bevestig je gegevens zodat hij langskomt". Open je hem, dan zie je een pagina die precies op die van het platform lijkt en die vraagt om je kaartnummer, de vervaldatum en de CVC-code. Dat is geen betaling aan jou: het is diefstal. En de regel die alles ontmaskert is simpel: om geld te ontvangen hoef je nooit je kaartgegevens of welke code dan ook te geven.

Hoe werkt de oplichting met de nepkoper?

Er zijn varianten, maar het verloop is bijna altijd hetzelfde:

• Hij haalt je van het platform af. De eerste stap is het gesprek verplaatsen naar WhatsApp, sms, Telegram of e-mail. Buiten de officiële chat kan het platform de fraude niet opmerken of je beschermen, en kan de oplichter ongefilterd links sturen.
• Hij stuurt een valse link. De site kopieert het ontwerp van Wallapop, Vinted, Milanuncios, de post of een koeriersbedrijf. Er staat dat de betaling "vastgehouden" wordt of "wacht op bevestiging" en dat je je kaart moet invoeren om hem vrij te geven. Met die gegevens doen ze aankopen of afschrijvingen op jouw naam.
• Hij vraagt om codes. Na het invoeren van je kaart krijg je een sms van je bank met een code om een transactie goed te keuren. De nepsite vraagt erom "om te controleren dat jij de kaarthouder bent". Die code is je handtekening: daarmee keur je een betaling goed, geen ontvangst.
• De Bizum-variant. In plaats van je geld te sturen, sturen ze een Bizum-verzoek (Bizum is het Spaanse systeem voor betalingen tussen mobiele telefoons; vergelijkbaar met een Tikkie of betaalverzoek elders) en zeggen dat je het moet accepteren om het geld te krijgen. Accepteer je het, dan betaal jij.
• De "te veel betaald"-variant. Ze beweren per ongeluk te veel te hebben betaald (of "voor de vervoerder") en vragen je het verschil terug te storten. De oorspronkelijke betaling heeft nooit bestaan.

Wat ze gemeen hebben is druk: de koper "gaat op reis", "de koerier komt vandaag" of "de betaling verloopt over 30 minuten". De haast is er zodat je niet even stilstaat om na te denken.

Hoe herken ik dat de koper nep is?

Geen enkel signaal op zich is een bewijs, maar meerdere samen geven een vrij betrouwbare diagnose:

1. Hij wil meteen verder via WhatsApp, sms of e-mail, zonder duidelijke reden.
2. Hij vraagt niets over het artikel en onderhandelt niet over de prijs. Het maakt hem niet uit wat hij koopt.
3. Hij stuurt je een link om betaald te worden. Platforms regelen betaling en verzending in hun eigen app; geld wordt niet op een externe website "opgehaald".
4. Het domein is niet het officiële. Adressen met streepjes, toegevoegde woorden ("veilige-betaling", "verzending-bevestigen") of vreemde extensies. Kijk er rustig naar, niet in één oogopslag.
5. Hij vraagt om je kaart, CVC, pincode of sms-codes. Om geld te ontvangen heb je hooguit je IBAN nodig, en alleen als je buiten het platform verkoopt. Nooit de CVC of een code.
6. Een nieuw profiel of geen beoordelingen, vaak met een algemene naam en zonder foto.
7. Haast en logistieke smoesjes: een familielid haalt het pakket op, een "privékoerier", verzending naar het buitenland.

Wat doe ik nu meteen?

1. Open de link niet en vul niets in. Heb je hem al geopend maar niets getypt, sluit hem dan; alleen openen kan doorgaans geen kwaad.
2. Ga terug naar de officiële chat van het platform. Is de koper echt, dan koopt hij via het ingebouwde betaal- en verzendsysteem. Weigert hij, dan weet je genoeg.
3. Controleer betalingen alleen in de app of in je internetbankieren, door zelf in te loggen via de officiële app, nooit via een toegestuurde link.
4. Bewaar bewijs: screenshots van de chat, het nummer of profiel, de link (kopieer hem als tekst, zonder te openen) en de datum.
5. Blokkeer en meld het profiel op het platform en het nummer in WhatsApp of op je telefoon. Zo kan het platform het account verwijderen voordat het andere verkopers probeert.

En als ik mijn gegevens of een code al heb ingevuld?

Neem het jezelf niet kwalijk: deze sites zijn erg goed gemaakt. Snelheid is wat telt:

1. Bel direct je bank op het nummer achter op je kaart of in de officiële app. Vraag om de kaart te blokkeren en recente transacties te controleren.
2. Meld afschrijvingen die je niet herkent als niet-geautoriseerde transacties en vraag om terugbetaling. Hoe eerder, hoe groter je kans. We leggen het uit in hoe je geld terugkrijgt na telefonische oplichting.
3. Heb je een Bizum-verzoek geaccepteerd (of een verzoek in een vergelijkbare betaalapp), meld het dan ook bij je bank: Bizum loopt via de bank. Meer in de Bizum-oplichting.
4. Wijzig de wachtwoorden van je account op het platform en van je e-mail, en zet tweestapsverificatie aan.
5. Heb je een WhatsApp-code gedeeld, dan kan iemand proberen je account over te nemen: open WhatsApp, zet verificatie in twee stappen aan en waarschuw je contacten om geldverzoeken te negeren.
6. Houd je rekeningen de weken erna in de gaten. Je gegevens kunnen worden hergebruikt in telefoontjes waarin iemand zich voordoet als je bank; leer daarom eerst hoe je controleert of een oproep of sms van je bank echt is.

Waar doe ik aangifte?

• In Spanje bij de Policía Nacional (091) of de Guardia Civil (062): doe aangifte met alle screenshots, de link en de bankafschriften. De bank kan erom vragen om de claim te behandelen. Elders bij de politie van je land.
• In Spanje bij INCIBE via 017: een gratis, vertrouwelijke hulplijn voor cyberveiligheid. Ze adviseren je, en op de website van het Bureau voor Internetveiligheid (OSI) vind je waarschuwingen over actieve campagnes. Elders bij het nationale cyberveiligheidscentrum of het officiële meldpunt voor fraude.
• Het platform zelf: meld het profiel en het gesprek via de app.
• 112 (Europees alarmnummer) alleen bij een echte noodsituatie, bijvoorbeeld bedreigingen of iemand die bij je voor de deur staat.

En kwam het contact via een telefoonnummer, voeg het dan toe aan de lijst met spamnummers zodat andere verkopers het herkennen.

Veelgestelde vragen

Kunnen ze me bestelen met alleen mijn kaartnummer? Met het nummer, de vervaldatum en de CVC kun je online aankopen doen, vooral als ze ook de bevestigingscode van je bank te pakken krijgen. Daarom vragen deze sites alles tegelijk. Deel het nooit om betaald te worden.

De koper zegt dat het platform "eist" dat ik mijn kaart verifieer. Klopt dat? Nee. Als het platform iets van je nodig had, zou het dat in de officiële app vragen, niet via een link die een onbekende je via WhatsApp stuurt.

Is persoonlijk verkopen veilig? Afspreken op een openbare plek en contant of via het systeem van het platform laten betalen is redelijk. Wantrouw elk "betaalbewijs" als screenshot of e-mail: wat telt is het geld dat je op je rekening of in de app ziet.

De link kwam per sms en niet via de chat. Verandert dat iets? Nee. Het kanaal verandert, de val is dezelfde. Het is dezelfde logica als bij de valse pakket-sms.

Samengevat

Als je verkoopt, komt het geld naar jou toe: je hoeft nooit te betalen, je kaart in te voeren of codes te geven om het te ontvangen. Houd het gesprek en de betaling op het platform, wantrouw haast en links, en heb je al gegevens ingevuld, bel dan eerst je bank en doe daarna aangifte. Wil je een extra waarschuwing bij verdachte nummers en sms'jes, dan helpt NoCall je te zien wie er aan de andere kant zit voordat je reageert.