"Hi Ma, nagpalit ako ng number": ano ang gagawin kung humihingi ng pera ang iyong "anak" sa WhatsApp

"Hi Ma, nagpalit ako ng number, i-save mo 'to at burahin mo na 'yung luma." O kaya "Hi Pa, nasira 'yung phone ko, hiram lang 'tong gamit ko". Dumarating ito sa WhatsApp mula sa numerong wala sa contacts mo, at pagkaraan ng kaunti, lumilitaw ang pagmamadali: may kailangang bayaran ngayong araw at hindi ito magawa ng "anak mo" mula sa sarili niyang bangko. Kung bukas ang mensaheng ito sa harap mo ngayon, huminto ka muna sandali: isa ito sa pinakalaganap na scam sa Spain at sa buong Europe, at nabubuking ito sa iisang tawag lang sa dati niyang number. Narito ang dapat gawin, hakbang-hakbang.

Paano eksaktong gumagana ang scam na ito?

Hindi alam ng scammer kung sino ka. Ipinapadala niya ang parehong pangkalahatang bati sa libu-libong numero at hinihintay na may sumagot. Mula roon, sinusunod niya ang halos parehong script sa bawat pagpapadala:

1. Ang malabong bati. "Hi Ma" o "Hi Pa", walang pangalan. Kapag sumagot ka ng "Ikaw ba 'yan, Lucía?", naibigay mo na sa kanya ang pangalang kailangan niya.
2. Ang dahilan ng bagong number. Nasira ang phone, nahulog sa tubig, nanakaw, o "pinalitan ang SIM ko". Ito ang paliwanag kung bakit siya nagme-message mula sa hindi kilalang numero.
3. Ang dahilan para hindi makipag-usap. "Hindi ako makatawag, sira 'yung mic", "nasa klase ako", "malapit nang ma-lowbat". Hindi kayang gayahin ng scammer ang boses ng anak mo, kaya iniiwasan niya ang anumang tawag.
4. Ilang mensahe para makuha ang tiwala mo. Kuwentuhan, emoji, "kumusta ka?". Wala pa siyang hinihingi.
5. Ang biglaang pangangailangan sa pera. Isang bill na due ngayong araw, upa, isang biniling makakansela, isang multa. Dahil "wala pa raw sa bagong phone ang banking app", ikaw ang pinapabayad niya.
6. Ang account ng ibang tao. Kailangang ipadala ang pera sa pamamagitan ng bank transfer o Bizum (ang sistema ng instant na bayaran sa pagitan ng mga phone sa Spain; sa ibang lugar, anumang instant payment app gaya ng GCash) sa pangalan ng ibang tao: "isang kaibigan", "ang landlord", "ang tindahan". Kapag nagbayad ka, kadalasan may susunod pang hiling.

May mas mapanganib na bersyon: dumarating ang mensahe mula sa totoong number ng anak mo dahil na-hijack ang kanyang WhatsApp account (kadalasan sa pamamagitan ng panlilinlang sa kanya para ibigay ang anim na digit na code na ipinapadala ng WhatsApp sa SMS). Sa ganitong kaso, ang dati ninyong chat ang gamit, pero gumagana pa rin ang paraan sa ibaba: nabubuking ang scam sa isang voice call.

Ano ang mga babalang senyales sa mensahe?

Wala sa mga ito ang nagpapatunay ng anuman nang mag-isa, pero kung makakita ka ng dalawa o higit pa nang sabay, ituring itong scam hangga't hindi napapatunayang hindi:

• Hindi kilalang numero at walang laman o pangkaraniwang profile picture.
• Walang bakas ng pangalan ng anak mo, ng mga palayaw sa pamilya, o ng mga kamakailang detalye na siya lang ang nakakaalam.
• Paulit-ulit na pagtangging makipag-usap gamit ang boses o magpadala ng voice message.
• Pagmamadali: "ngayon na kailangan", "kapag hindi ko nabayaran ngayon, mawawala".
• Hindi ang anak mo ang tatanggap ng pera, kundi ibang tao o kumpanya.
• Paghiling na ilihim: "huwag mo nang sabihin kay Papa, magagalit 'yon".
• Mga salita o paraan ng pagsulat na hindi tugma sa karaniwang paraan ng pag-message niya sa iyo.

Ano ang gagawin ko ngayon mismo kung nakatanggap ako nito?

1. Huwag magbayad at huwag sumagot gamit ang personal na impormasyon. Huwag magbanggit ng pangalan, huwag kumpirmahin ang anuman, at huwag kailanman ipadala ang code na dumating sa iyo sa SMS.
2. Tawagan ang anak mo sa dati niyang number, 'yung naka-save sa contacts mo, hindi ang bagong numero. Sa karamihan ng kaso, sasagot siya nang kalmado at doon na nagtatapos ang scam.
3. Kung hindi sumasagot, kumpirmahin sa ibang paraan: sa kanyang partner, kapatid, kasama sa bahay, o katrabaho. Walang bayarin na sobrang agaran para hindi makapaghintay ng sampung minuto.
4. Humingi ng voice message o video call sa bagong numero. Gagawin ito ng tunay na anak nang walang problema; magdadahilan ang scammer.
5. Magtanong ng control question na hindi mahahanap ang sagot sa social media: ano ang pangalan ng una ninyong alagang hayop, ano ang kinain ninyo sa huling salu-salo ng pamilya.
6. Mag-ipon ng ebidensya bago mag-block: mga screenshot ng buong usapan, ang numero, at ang detalye ng account o bayad na hiningi sa iyo.
7. I-block at i-report ang numero sa WhatsApp (buksan ang chat, i-tap ang pangalan o numero, at piliin ang "I-report"). Sa ganitong paraan, matatanggap ng WhatsApp ang mga huling mensahe at maaari nitong isara ang account.

Paano kung nakapag-transfer o nakapagbayad na ako?

Huwag mong sisihin ang sarili mo: dinisenyo ng mga propesyonal ang panlilinlang na ito para malusutan ang pag-iingat. Bilis ang mahalaga ngayon:

1. Tawagan agad ang bangko mo sa opisyal nitong numero (nasa likod ng card mo o nasa app nito). Ipaliwanag na scam ito at hilingin na subukan nilang pigilan o ibalik ang transaksyon. Sa mga instant payment, maikli ang palugit, kaya mahalaga ang bawat minuto. May mas detalyadong paliwanag sa paano mabawi ang pera mula sa phone scam.
2. Huwag nang magbayad pa, kahit ipilit ng kunwaring anak na "kaunti na lang ang kulang".
3. Magsampa ng reklamo sa pulis. Sa Spain, sa Policía Nacional (091) o Guardia Civil (062), sa istasyon, dala ang mga screenshot at resibo ng bayad; sa ibang lugar, sa pulisya ng iyong bansa. Karaniwang kailangan ang police report para sa anumang paghahabol sa bangko pagkatapos.
4. Humingi ng gabay. Sa Spain, tumawag sa 017, ang libre at kumpidensyal na helpline sa cybersecurity ng INCIBE; ang website nito para sa mamamayan, ang OSI (Oficina de Seguridad del Internauta), ay naglalathala ng mga babala tungkol dito at sa iba pang kampanya. Sa ibang lugar, lumapit sa pambansang ahensya para sa cybersecurity o sa serbisyong tumutulong sa mga biktima ng scam.
5. Kung na-hijack ang sarili mong WhatsApp account dahil nagbigay ka ng code, i-register muli ang iyong numero sa app, i-on ang two-step verification (Settings Account Two-step verification), at balaan ang iyong mga contact.

Kung sa anumang oras ay may totoong banta o emergency na nangyayari, tumawag sa 112 (ang emergency number sa Spain at sa buong EU) o sa lokal na emergency number.

Paano ko poprotektahan ang pamilya ko sa susunod?

Ang pinakamabuting depensa ay ang malaman na ng mga magulang at lolo't lola ang script bago pa nila ito matanggap. Sabihin sa kanila sa mga salitang ito: "Kapag may nagpakilalang ako na nag-message mula sa ibang number at humingi ng pera, tawagan mo muna ako sa dati kong number bago ka magbayad ng kahit ano." Ilang simpleng hakbang:

• Magkasundo sa isang patakaran ng pamilya: walang humihingi ng pera sa sulat lang; kinukumpirma ang bawat hiling sa pamamagitan ng tawag.
• Magkasundo sa isang code word para sa mga totoong emergency.
• I-on ang two-step verification ng WhatsApp sa phone ng buong pamilya at tandaan na hindi kailanman ibinibigay kaninuman ang anim na digit na code.
• Suriin ang privacy ng profile picture, para hindi ito makita ng mga estranghero.

Makakatulong ang isang app na kumikilala ng mga tawag at mensahe gaya ng NoCall para makita kung na-flag na ng ibang user ang isang numero, pero ang beripikasyong tawag sa dating number ang talagang nagsasara ng pinto. Kung gusto mong lumalim pa, tinatalakay din namin ang penomenong ito sa "Ma, nawala ang phone ko": ang scam ng anak na nasa gipit.

Mga madalas itanong

"Ma" ang nakasulat sa mensahe pero wala akong anak. Bakit ako nakatanggap nito? Dahil ipinapadala ito nang maramihan sa mga random na numero o sa mga numerong galing sa data leak. Hindi ka pinili; napasama ka lang sa listahan.

Paano kung talagang nagpalit ng number ang anak ko? Kung gayon, walang magiging problema sa kanya na tawagan ka o padalhan ka ng voice message. Ang totoong pagpapalit ng number ay hindi kailanman may kasamang agarang hiling na magbayad ka sa ibang tao.

Galing sa dating number ng anak ko ang mensahe. Puwede pa rin bang scam ito? Oo, kung na-hijack ang kanyang WhatsApp account. Tawagan mo siya sa telepono, hindi sa chat: kung nanakaw ang account, wala siyang alam tungkol sa mensahe.

May silbi bang mag-report kung hindi naman ako nawalan ng pera? Oo. Ang pag-report sa numero sa WhatsApp at ang pagbabala sa mga tao sa paligid mo ay nakakatulong para matigil ang kampanya. Kung natanggap mo ito pero hindi ka nagbayad, i-report pa rin ito sa direktoryo ng mga spam number.

Sa madaling salita

Bagong number, dahilan para hindi makipag-usap, pagmamadali, at account ng ibang tao: iyan ang buong script. Lagi ring pareho ang sagot: huwag magbayad, tawagan ang dating number, at kumpirmahin sa ibang paraan. Kung nakapagbayad ka na, tawagan ang bangko, magsampa ng reklamo, at humingi ng tulong (017 sa Spain). At kung natanggap mo ang mensahe, i-report ito sa direktoryo ng mga spam number ng NoCall: maaaring mapigilan ng babala mo ang ibang ina o ama na magbayad.