Δέμα κρατημένο στο τελωνείο: η ψεύτικη πληρωμή τελών μέσω SMS ή κλήσης

«Η αποστολή σας κρατείται στο τελωνείο. Για την αποδέσμευσή της, καταβάλετε 2,99 € τέλη εντός 48 ωρών.» Άλλοτε έρχεται με SMS, άλλοτε μέσω WhatsApp ή email, και όλο και συχνότερα ως τηλεφωνική κλήση: μια ηχογραφημένη φωνή σού ζητά να πατήσεις 1 για να μιλήσεις με «το τμήμα τελωνείου», ή ένα άτομο συστήνεται ως υπάλληλος εταιρείας ταχυμεταφορών. Το ποσό είναι σκόπιμα μικρό. Αυτό που θέλουν δεν είναι τα τρία ευρώ, αλλά όλα τα στοιχεία της κάρτας σου, τον κωδικό που σου στέλνει η τράπεζα για να επιβεβαιώσεις την πληρωμή ή, στις πιο περίτεχνες εκδοχές, όλο και μεγαλύτερες μεταφορές χρημάτων.

Αυτός ο οδηγός εστιάζει στο δόλωμα του τελωνείου και στις κλήσεις. Αν έλαβες τη γενική ειδοποίηση «το δέμα δεν μπόρεσε να παραδοθεί» εκ μέρους της Correos (των ισπανικών ταχυδρομείων) ή άλλης εταιρείας, θα βρεις περισσότερα στο το ψεύτικο SMS της Correos και άλλες απάτες με δέματα.

Πώς λειτουργεί η απάτη με τα τελωνειακά τέλη;

Το σενάριο επαναλαμβάνεται με λίγες παραλλαγές:

1. Η ειδοποίηση. Λαμβάνεις μήνυμα ή κλήση εκ μέρους των ταχυδρομείων, μιας διεθνούς εταιρείας ταχυμεταφορών ή «του Τελωνείου». Σου λένε ότι ένα δέμα στο όνομά σου κρατείται και ότι εκκρεμεί η πληρωμή ΦΠΑ, δασμών ή «εξόδων εκτελωνισμού».
2. Η βιασύνη. Υπάρχει προθεσμία: 24 ή 48 ώρες, αλλιώς το δέμα «θα επιστραφεί στον αποστολέα» ή «θα καταστραφεί».
3. Η πληρωμή. Σε στέλνουν σε έναν ιστότοπο που αντιγράφει την εμφάνιση της εταιρείας ή, στο τηλέφωνο, σου ζητούν να υπαγορεύσεις τα στοιχεία της κάρτας. Μερικές φορές ζητούν Bizum (το σύστημα άμεσων πληρωμών μεταξύ κινητών των ισπανικών τραπεζών), τραπεζικό έμβασμα ή δωροκάρτες.
4. Η πραγματική κλοπή. Με τα στοιχεία της κάρτας κάνουν αγορές ή την προσθέτουν σε ψηφιακό πορτοφόλι κινητού. Γι' αυτό, αμέσως μετά, συνήθως λαμβάνεις SMS από την τράπεζά σου με έναν κωδικό: αυτός ο κωδικός εγκρίνει μια συναλλαγή που δεν είναι 2,99 €.

Υπάρχει και μια μεγαλύτερη παραλλαγή, συνδεδεμένη με τις ερωτικές απάτες και τα ψεύτικα βραβεία: κάποιος που γνώρισες στο διαδίκτυο σού «στέλνει ένα δώρο» και, λίγο αργότερα, μια ψεύτικη εταιρεία ταχυμεταφορών επικοινωνεί μαζί σου λέγοντας ότι το δέμα βρίσκεται στο τελωνείο και ότι πρέπει να πληρωθούν εκατοντάδες ή χιλιάδες ευρώ για τέλη, ασφάλειες ή «πιστοποιητικά». Αυτό το δέμα δεν υπάρχει.

Γιατί είναι τόσο πειστικό;

Επειδή οι τελωνειακές χρεώσεις υπάρχουν πραγματικά. Από τον Ιούλιο του 2021, όλες οι αγορές που φτάνουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση από χώρες εκτός αυτής πληρώνουν ΦΠΑ, ανεξάρτητα από την αξία τους, και ορισμένες εταιρείες μεταφορών χρεώνουν επιπλέον τέλος για τη διεκπεραίωση του εκτελωνισμού. Πολλοί έχουν πληρώσει κάποια στιγμή λίγα ευρώ για να παραλάβουν μια παραγγελία από χώρα εκτός ΕΕ, οπότε το ψεύτικο μήνυμα ακούγεται οικείο. Εκτός ΕΕ οι κανόνες διαφέρουν, αλλά φόροι εισαγωγής και τέλη διεκπεραίωσης υπάρχουν σχεδόν παντού, γι' αυτό και η απάτη διαδίδεται τόσο εύκολα.

Επιπλέον, ο απατεώνας δεν χρειάζεται να ξέρει αν περιμένεις κάτι: στέλνει το ίδιο μήνυμα σε χιλιάδες αριθμούς και, με τόσες ηλεκτρονικές αγορές, πάντα πετυχαίνει κάποιον.

Πώς ξεχωρίζω μια πραγματική τελωνειακή χρέωση από μια ψεύτικη;

Πρόσεξε αυτά τα σημάδια:

• Αγόρασες από χώρα εκτός ΕΕ; Μια παραγγελία που αποστέλλεται από την Ισπανία, την Ελλάδα ή άλλη χώρα της Ένωσης δεν περνά από τελωνείο. Αν η αγορά σου ήταν από ευρωπαϊκό κατάστημα, η ειδοποίηση είναι ψεύτικη. Εκτός ΕΕ, η ίδια λογική ισχύει για αγορές μέσα στη χώρα ή την τελωνειακή ένωσή σου.
• Ο ΦΠΑ είχε ήδη συμπεριληφθεί; Πολλές μεγάλες διεθνείς πλατφόρμες αγορών εισπράττουν τον ΦΠΑ κατά την πληρωμή της παραγγελίας. Έλεγξε την απόδειξή σου: αν τον έχεις ήδη πληρώσει, δεν θα πρέπει να υπάρχουν άλλες χρεώσεις εισαγωγής.
• Εμφανίζεται ο αριθμός παρακολούθησης; Μια πραγματική ειδοποίηση αναφέρει τον αριθμό παρακολούθησης της αποστολής σου, τον ίδιο που σου έδωσε το κατάστημα. Η ψεύτικη μιλά απλώς για «το δέμα σας».
• Σου ζητούν να πληρώσεις μέσω συνδέσμου, τηλεφωνικά, με Bizum ή με δωροκάρτες; Ούτε η εταιρεία μεταφορών ούτε το Τελωνείο θα σου ζητήσουν να υπαγορεύσεις την κάρτα σου σε μια απρόσμενη κλήση ή να πληρώσεις με δωροκάρτες.
• Ο σύνδεσμος είναι το επίσημο domain; Domains με πρόσθετες λέξεις («customs-dema», «post-teli», «apodesmefsi-dematos») ή περίεργες καταλήξεις είναι σαφές σημάδι.
• Η κλήση ξεκινά με ηχογράφηση; Ένα ρομπότ που σου ζητά να πατήσεις ένα πλήκτρο για να μιλήσεις με το τελωνείο είναι τυπικό μοτίβο αυτών των εκστρατειών.
• Το ποσό δεν ταιριάζει; Τα πραγματικά τέλη εξαρτώνται από την αξία αυτού που αγόρασες. Ένα γενικό ποσό χωρίς σχέση με την παραγγελία σου είναι ύποπτο.

Ο αποστολέας ή ο αριθμός που εμφανίζεται στην οθόνη δεν αποδεικνύουν τίποτα: οι αριθμοί και τα ονόματα αποστολέων μπορούν να πλαστογραφηθούν.

Τι κάνω τώρα αμέσως;

1. Μην πατήσεις τον σύνδεσμο και μην πληρώσεις τίποτα. Αν είναι κλήση, κλείσε. Μην αντιπαρατεθείς και μη δώσεις στοιχεία «για επιβεβαίωση».
2. Βρες μόνος σου την παραγγελία. Άνοιξε την εφαρμογή ή το email του καταστήματος από όπου αγόρασες και αντίγραψε τον αριθμό παρακολούθησης.
3. Έλεγξε μέσω του επίσημου καναλιού. Πληκτρολόγησε εσύ τη διεύθυνση του ιστότοπου της εταιρείας μεταφορών ή χρησιμοποίησε την επίσημη εφαρμογή της και εισήγαγε τον αριθμό παρακολούθησης. Αν πράγματι εκκρεμούν τέλη, θα εμφανιστούν εκεί και θα μπορέσεις να τα πληρώσεις από το ίδιο κανάλι.
4. Κράτησε στιγμιότυπο οθόνης του μηνύματος ή σημείωσε τον αριθμό που σε κάλεσε, την ώρα και τι σου είπαν.
5. Μπλόκαρε και ανάφερε τον αριθμό. Ανάφερέ τον στον κατάλογο αριθμών spam ώστε να τον αναγνωρίζουν κι άλλοι. Το NoCall σε ειδοποιεί επίσης όταν ένας αριθμός έχει ήδη επισημανθεί ως ύποπτος από άλλους χρήστες.

Κι αν έχω ήδη πληρώσει ή δώσει τα στοιχεία της κάρτας μου;

Κινήσου γρήγορα. Η σειρά μετράει:

1. Τηλεφώνησε στην τράπεζά σου στον επίσημο αριθμό που υπάρχει στο πίσω μέρος της κάρτας ή στην εφαρμογή της, όχι σε κάποιον από το μήνυμα. Ζήτησε να μπλοκάρουν την κάρτα και να εκδώσουν νέα.
2. Αν έδωσες κωδικό επιβεβαίωσης, πες το στην τράπεζα: πιθανότατα εγκρίθηκε μια συναλλαγή ή η κάρτα σου προστέθηκε σε ψηφιακό πορτοφόλι, και αυτό πρέπει να ανακληθεί.
3. Παρακολούθησε τις κινήσεις τις επόμενες μέρες και ενεργοποίησε τις ειδοποιήσεις στην εφαρμογή της τράπεζας. Οι δόλιες χρεώσεις δεν εμφανίζονται πάντα αμέσως.
4. Αν πλήρωσες με Bizum ή έμβασμα, ζήτησε από την τράπεζα να προσπαθήσει να σταματήσει ή να ανακτήσει την πληρωμή το συντομότερο.
5. Κάνε καταγγελία. Στην Ισπανία, στην Policía Nacional (091) ή στη Guardia Civil (062), με στιγμιότυπα, αριθμούς και αποδείξεις· αλλού, στην αστυνομία της χώρας σου. Η τράπεζα θα ζητήσει την καταγγελία για να αμφισβητήσεις τις χρεώσεις.
6. Ζήτησε καθοδήγηση. Στην Ισπανία, κάλεσε το 017 του INCIBE, τη δωρεάν και εμπιστευτική γραμμή βοήθειας για την κυβερνοασφάλεια, και διάβασε τους οδηγούς της OSI (του ισπανικού Γραφείου Ασφάλειας Χρηστών Διαδικτύου)· αλλού, επικοινώνησε με την εθνική αρχή κυβερνοασφάλειας ή τη γραμμή βοήθειας για θύματα απάτης.

Αν νιώθεις σε κίνδυνο ή σε απειλούν, κάλεσε το 112, τον αριθμό έκτακτης ανάγκης στην Ισπανία και σε όλη την ΕΕ. Για περισσότερα σχετικά με την ανάκτηση των χρημάτων, διάβασε πώς να πάρεις πίσω τα χρήματα από μια τηλεφωνική απάτη.

Συχνές ερωτήσεις

Περιμένω δέμα από χώρα εκτός ΕΕ. Πώς ξέρω αν τα τέλη είναι πραγματικά; Έλεγξε την αποστολή στον επίσημο ιστότοπο ή στην εφαρμογή της εταιρείας μεταφορών με τον αριθμό παρακολούθησης, πληκτρολογώντας εσύ τη διεύθυνση. Αν υπάρχουν πραγματικά τέλη, θα εμφανιστούν εκεί με το ποσό και τον τρόπο πληρωμής. Μην πληρώνεις ποτέ από τον σύνδεσμο ή την κλήση που έλαβες.

Με πήραν τηλέφωνο και έδωσα όνομα και διεύθυνση, αλλά όχι την κάρτα. Υπάρχει πρόβλημα; Δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος για τα χρήματά σου, αλλά αυτά τα στοιχεία κάνουν την επόμενη απόπειρα πιο πειστική. Να είσαι καχύποπτος με κάθε μεταγενέστερη επαφή που τα χρησιμοποιεί και μη δίνεις ποτέ τραπεζικά στοιχεία τηλεφωνικά.

Ένα άτομο που γνώρισα στο διαδίκτυο μου έστειλε δώρο και τώρα το τελωνείο ζητά χρήματα. Είναι φυσιολογικό; Όχι. Είναι γνωστή παραλλαγή της ερωτικής απάτης. Κανένα τελωνείο δεν ζητά μεταφορές σε προσωπικούς λογαριασμούς ή «πιστοποιητικά» για να αποδεσμεύσει ένα δώρο. Διάκοψε την επαφή, μη στείλεις χρήματα και κάνε καταγγελία.

Μπορώ να διαμαρτυρηθώ αν η τράπεζα δεν μου επιστρέψει τα χρήματα; Ναι. Υπόβαλε πρώτα γραπτή διαμαρτυρία στην τράπεζα, επισυνάπτοντας την καταγγελία. Αν δεν λάβεις ικανοποιητική απάντηση, στην Ισπανία μπορείς να απευθυνθείς στην υπηρεσία παραπόνων της Banco de España· αλλού, στον διαμεσολαβητή ή την εποπτική αρχή τραπεζών της χώρας σου.

Συνοψίζοντας

Ένα δέμα κρατημένο στο τελωνείο που πρέπει να «αποδεσμευτεί» με μια μικρή, επείγουσα πληρωμή είναι από τα πιο συνηθισμένα δολώματα. Η άμυνα είναι απλή: μην πληρώνεις ποτέ από το μήνυμα ή την κλήση, βρες μόνος σου την παραγγελία και έλεγξέ την μέσω του επίσημου καναλιού. Αν έχεις ήδη δώσει την κάρτα, τηλεφώνησε στην τράπεζα και κάνε καταγγελία. Κι αν έλαβες ένα τέτοιο μήνυμα, ανάφερέ το στον κατάλογο αριθμών spam του NoCall: η ειδοποίησή σου μπορεί να αποτρέψει τον επόμενο από το να πληρώσει.