มารู้จักมิจฉาชีพทางโทรศัพท์ที่พบบ่อยที่สุดในไทย พร้อมวิธีเอาตัวรอด

มิจฉาชีพทางโทรศัพท์ในไทยไม่ได้ใช้แต่เทคนิคใหม่ แต่ใช้เทคนิคเดิมที่ได้ผลซ้ำ ๆ กับคนใหม่ทุกวัน เขาอาศัยความกลัว ความละอาย และความรีบ สามอารมณ์ที่ทำให้คนฉลาดก็ตัดสินใจพลาดได้ บทความนี้รวมรูปแบบสายหลอกที่พบบ่อยที่สุด สัญญาณเตือนที่ต้องจำ และสิ่งที่ควรทำทันทีถ้าโดนหลอกไปแล้ว

สายเจ้าหน้าที่ธนาคาร แจ้งธุรกรรมผิดปกติ

นี่คือรูปแบบที่ทำร้ายคนมากที่สุด คนปลายสายจะแนะนำตัวว่าเป็นเจ้าหน้าที่ฝ่ายความปลอดภัยของธนาคาร แจ้งว่าบัญชีของคุณมีธุรกรรมที่คุณไม่ได้ทำ หรือมีคนกำลังพยายามโอนเงินออก แล้วชวนให้ทำตามขั้นตอนที่เขาสั่ง เช่น กดลิงก์ ติดตั้งโปรแกรม หรือกรอกรหัส OTP เพื่อยืนยันตัวตน

สิ่งที่ต้องจำคือธนาคารไทยทุกแห่งยืนยันมาตรการเดียวกัน เจ้าหน้าที่ธนาคารจะไม่ขอรหัส OTP ไม่ขอรหัสผ่าน ไม่ขอ PIN และไม่ขอให้โอนเงินไปบัญชีใด ๆ ไม่ว่าจะมีเหตุผลแบบไหนก็ตาม ถ้าอยากตรวจสอบจริง ให้ปิดสายทันที แล้วโทรหาธนาคารด้วยหมายเลขที่พิมพ์อยู่หลังบัตรหรือบนเว็บไซต์ทางการของธนาคาร

สายแอบอ้างเจ้าหน้าที่รัฐ ตำรวจ ศาล หรือบริษัทเอกชน

อีกกลุ่มใหญ่คือคนที่อ้างว่าเป็นเจ้าหน้าที่ตำรวจ อัยการ ศาล หรือบริษัทขนส่ง มักแจ้งว่าคุณเกี่ยวข้องกับคดี มีพัสดุต้องเปิดตรวจสอบ มีหนังสือเรียกที่ต้องรับทันที หรือบัญชีของคุณถูกใช้ทำผิดกฎหมาย จากนั้นจะชวนให้โอนเงินไปเพื่อพิสูจน์ตัวตน จ่ายค่าปรับ หรือค่าปลอดภัยให้บัญชีชั่วคราว

หน่วยงานรัฐจริงจะไม่โทรมาเรียกเก็บเงินหรือสั่งโอนเงินผ่านโทรศัพท์ และจะไม่กดดันให้ตัดสินใจในสายเดียว ถ้าเขาบอกว่าต้องเงียบ ห้ามบอกใคร ห้ามปรึกษาคนอื่น นั่นคือสัญญาณเตือนชัดเจนที่สุด เพราะการปิดปากคือเครื่องมือหลักของมิจฉาชีพ

สายหนี้นอกระบบและการข่มขู่

คนที่เคยยืมเงินผ่านแอปหรือโทรศัพท์อาจเจอสายข่มขู่จากกลุ่มเงินกู้นอกระบบ ทั้งการโทรรบกวนตลอดวัน การโทรไปหาคนรู้จักในรายชื่อโทรศัพท์ และการข่มขู่ว่าจะปล่อยข้อมูลหรือแต่งเรื่องให้เสียหาย ถ้าไม่ได้ยืมเงินจริงแต่ถูกโทรมาข่มขู่ ก็ถือว่าเป็นเรื่องอาชญากรรมเช่นกัน

สิ่งที่ควรทำ คือห้ามโอนเงินตามคำขมขู่ ห้ามกดลิงก์ที่ส่งมา และรวบรวมหลักฐาน ทั้งภาพหน้าจอข้อความ บันทึกสายที่โทรเข้า และรายชื่อเบอร์ จากนั้นแจ้งความกับตำรวจ สายด่วน 191 รับเรื่องได้ทันทีสำหรับกรณีข่มขู่ที่เกิดขึ้นจริง

สายพัสดุปลอมและข้อความที่เกี่ยวกับสินค้า

รูปแบบนี้เริ่มจากสายหรือ SMS ที่แจ้งว่าพัสดุของคุณติดอยู่ ถูกระงับ หรือมีสินค้าผิดกฎหมายอยู่ในกล่อง จากนั้นจะพาไปสู่การจ่ายค่าธรรมเนียม การให้ข้อมูลการชำระเงิน หรือการคุยต่อกับคนที่อ้างว่าเป็นตำรวจหน่วยสืบสวน เป้าหมายสุดท้ายเสมอคือเงินในบัญชีคุณ

จุดสังเกต คือบริษัทขนส่งจริงให้ตรวจสอบสถานะพัสดุผ่านแอปหรือเว็บทางการด้วยหมายเลขพัสดุของคุณเอง ไม่ใช่ผ่านสายที่โทรเข้ามาแล้วขอข้อมูลการชำระเงิน ถ้าสงสัย ให้ติดต่อบริษัทขนส่งผ่านช่องทางทางการเอง

สัญญาณเตือนร่วมที่ควรจำได้ขึ้นใจ

แม้รูปแบบสายหลอกจะแตกต่างกัน แต่มิจฉาชีพใช้สูตรเดิมเสมอ ลองเทียบกับสายที่เข้ามา

• สร้างความกลัวหรือความตกใจทันที เช่น บัญชีจะถูกระงับ คดีจะถูกออกหมาย พัสดุมีของผิดกฎหมาย
• กดดันให้ตัดสินใจเร็ว ห้ามปิดสาย ห้ามคุยกับคนอื่น ต้องทำตามตอนนี้
• ขอข้อมูลทางการเงิน รหัส OTP รหัสผ่าน หรือการโอนเงินไปบัญชีที่ไม่รู้จัก
• ขอเปิดการแชร์หน้าจอหรือติดตั้งโปรแกรม ที่ไม่ใช่แอปทางการของธนาคารหรือหน่วยงาน

เมื่อเจอสัญญาณเหล่านี้ การปิดสายคือการตัดสินใจที่ปลอดภัยที่สุด ไม่มีเรื่องจริงที่ดีที่จะบังคับให้คุณทำธุรกรรมภายในสายเดียว

ทำอย่างไรถ้าโอนเงินไปแล้ว

อย่านิ่งและอย่ารู้สึกละอายจนไม่กล้าติดต่อใคร เวลาสำคัญมากในกรณีนี้ ขั้นตอนที่ควรทำทันทีมีดังนี้

• ติดต่อธนาคารของคุณทันที เพื่อแจ้งเหตุและขอให้ช่วยระงับธุรกรรมหรือตรวจสอบบัญชีปลายทาง ธนาคารมีขั้นตอนช่วยเหลือผู้ที่ถูกหลอกให้โอนเงิน
• เปลี่ยนรหัสผ่าน ทุกช่องทางที่เกี่ยวข้อง ไม่ว่าจะเป็นแอปธนาคาร อีเมล หรือโซเชียลมีเดีย ถ้าเผลอกรอกรหัสผ่านให้คนปลายสายไป
• แจ้งความที่ 191 หรือสถานีตำรวจใกล้บ้าน พร้อมหลักฐานเต็ม เช่น สลิปโอนเงิน หมายเลขโทรศัพท์ และภาพหน้าจอข้อความ
• คุยกับคนที่ไว้ใจได้ เพราะความกลัวและความอายมักทำให้พลาดขั้นตอนสำคัญ ๆ ในช่วงเวลาทอง

การป้องกันที่ดีที่สุดคือความรู้ที่แชร์กัน คุยเรื่องสายหลอกกับพ่อแม่และคนที่บ้าน ตั้งเบอร์ติดต่อของธนาคารไว้ในรายชื่อผู้ติดต่อ และลองใช้เครื่องมือช่วยกรองสายอย่าง NoCall เพื่อเตือนก่อนรับสายที่น่าสงสัย สายที่เข้ามาทีละสายจะไม่มีวันหยุดเอง แต่คนที่รู้เทคนิคของมิจฉาชีพจะไม่มีวันเป็นเหยื่อง่าย ๆ อีกต่อไป