วิธีบล็อกสายสแปมในประเทศไทย ฉบับครบทุกขั้นตอน

สายจากคนแปลกหน้าที่โทรเข้ามาตลอดเวลา ไม่ว่าจะเป็นการขายประกัน ขายเงินกู้ หรือแอบอ้างเป็นธนาคาร กลายเป็นปัญหาที่คนไทยเจอกันทุกวัน ที่แย่กว่านั้นคือหลายสายไม่ได้มาเพื่อขายของ แต่มาเพื่อหลอกเงิน บทความนี้จะพาไปดูวิธีรับมือสายสแปมแบบครบทุกชั้น ตั้งแต่การตั้งค่าในเครื่องจนถึงการร้องเรียนหน่วยงานภาครัฐ

รู้จักประเภทสายรบกวนที่พบบ่อย

สายสแปมในไทยมักแบ่งได้เป็นสองกลุ่มใหญ่ กลุ่มแรกคือสายการตลาดที่โทรมาเสนอขายสินค้า ประกันภัย เงินกู้ หรือแพ็กเกจอสังหาริมทรัพย์ สายพวกนี้ไม่ใช่อาชญากรรมแต่สร้างความรำคาญและบางครั้งขายสินค้าที่ไม่ตรงปก

กลุ่มที่สองอันตรายกว่ามาก คือสายมิจฉาชีพที่แอบอ้างเป็นเจ้าหน้าที่ธนาคาร ตำรวจ ศาล หรือบริษัทขนส่ง โดยเฉพาะการเลียนแบบเบอร์ (spoofing) ให้ดูเหมือนเบอร์ของธนาคารหรือหน่วยงานจริง จุดประสงค์เดียวของสายกลุ่มนี้คือให้คุณทำธุรกรรมหรือส่งข้อมูลทางการเงินให้กับเขา

จำกฎเหล็กของธนาคารไว้เสมอ

ธนาคารทุกแห่งในประเทศไทยยืนยันหลักการเดียวกันหมด คือ เจ้าหน้าที่ธนาคารจะไม่ขอรหัส OTP ไม่ขอ PIN ไม่ขอรหัสผ่าน และไม่ขอให้คุณโอนเงินเข้าบัญชีใด ๆ เด็ดขาด ไม่ว่าจะทางโทรศัพท์ ทาง SMS หรือทางอีเมล

ถ้าสายที่เข้ามาอ้างว่ามีธุรกรรมผิดปกติในบัญชี แล้วชวนให้กดแอปพลิเคชันหรือขอรหัสที่ส่งมาทาง SMS ให้ถือว่าเป็นสายหลอกทันที อย่ากดลิงก์หรือรับการติดตั้งโปรแกรมใด ๆ ที่ปลายทางสั่งให้ทำ ถ้าอยากตรวจสอบจริง ให้ปิดสายแล้วโทรหาธนาคารผ่านเบอร์ที่พิมพ์จากหลังบัตรหรือหน้าเว็บทางการของธนาคารเอง

บล็อกสายจากเครื่องมือในมือ

วิธีที่รวดเร็วที่สุดคือบล็อกเบอร์ที่โทรมารบกวนโดยตรง ซึ่งทำได้ทั้งระบบ Android และ iPhone

สำหรับ Android เปิดแอปโทรศัพท์ กดค้างที่เบอร์ที่ต้องการแล้วเลือกบล็อก หรือไปที่เมนู การตั้งค่า แล้วเลือกหัวข้อ หมายเลขที่ถูกบล็อก เพื่อเพิ่มเบอร์และตั้งค่าการกรองสแปมที่โทรศัพท์มีให้พื้นฐาน

สำหรับ iPhone เปิดแอปโทรศัพท์ ไปที่ รายการล่าสุด กดที่ไอเท็มข้อมูลรูปตัว i ข้างเบอร์ แล้วเลือก บล็อกรายชื่อผู้โทรนี้ หรือจะไปที่ การตั้งค่า โทรศัพท์ แล้วเลือกหัวข้อบล็อกรายชื่อผู้ติดต่อ เพื่อจัดการรายการบล็อกทั้งหมดก็ได้

การบล็อกทีละเบอร์ช่วยได้กับสายที่โทรซ้ำ แต่มิจฉาชีพและบริษัทการตลาดเปลี่ยนเบอร์ได้ตลอดเวลา จึงควรใช้ประกอบกับวิธีอื่นต่อไปนี้

ใช้บริการและแอปช่วยกรองสาย

ผู้ให้บริการเคลื่อนที่รายใหญ่ในไทยมีบริการช่วยกรองหรือแจ้งเตือนสายที่น่าสงสัยและสายการตลาดให้สมาชิกบางแพ็กเกจ ลองเข้าไปดูในแอปของผู้ให้บริการที่ใช้อยู่ว่ามีบริการประเภทนี้หรือไม่ ส่วนใหญ่เปิดใช้ได้ไม่กี่ขั้นตอน

อีกทางเลือกคือแอปกรองสายที่ใช้ฐานข้อมูลเบอร์ที่ผู้ใช้ทั่วโลกรายงานเข้ามา ซึ่งช่วยเตือนก่อนรับว่าเป็นสายสแปมหรือสายมิจฉาชีพ แอปอย่าง NoCall ทำงานในลักษณะนี้ คือแสดงคำเตือนตอนสายเข้าและบล็อกเบอร์ที่ถูกรายงานซ้ำ ๆ โดยอัตโนมัติ ไม่ว่าจะใช้เครื่องมือแบบไหน ควรเลือกแอปที่มีผู้ใช้จำนวนมากและมีนโยบายความเป็นส่วนตัวชัดเจน เพราะแอปกรองสายต้องเข้าถึงรายการสายเรียกเข้าของคุณ

เทคนิคป้องกันตัวตอนสายเข้า

แม้จะมีเครื่องมือช่วยแล้ว พฤติกรรมของเราเองก็สำคัญ เคล็ดลับที่ใช้ได้จริงมีดังนี้

• ไม่รับเบอร์แปลก ถ้าเป็นเรื่องสำคัญจริง เขาจะฝากข้อความหรือโทรใหม่
• ไม่พูดยืนยันข้อมูลส่วนตัว เช่น เลขบัตรประชาชน วันเกิด หรือหมายเลขบัญชี เมื่อคนปลายสายเป็นคนเรียกเข้ามาเอง
• ขอเวลาเสมอ มิจฉาชีพชอบกดดันให้ตัดสินใจทันที การปิดสายไปคิดก่อนคือท่าไม้ตายของการป้องกันตัว
• คุยกับคนในครอบครัว โดยเฉพาะผู้สูงอายุที่เป็นกลุ่มเป้าหมายหลักของสายหลอก

แจ้งเบาะแสเมื่อเจอสายหลอก

การรายงานสายมิจฉาชีพช่วยให้หน่วยงานตามรอยและปิดกั้นเบอร์ก่อนที่คนอื่นจะเป็นเหยื่อ ถ้าถูกหลอกจนสูญเงินหรือถูกข่มขู่ ให้แจ้งความกับตำรวจผ่านสายด่วน 191 หรือไปที่สถานีตำรวจใกล้บ้าน

สำหรับการแจ้งเบาะแสกิจกรรมออนไลน์และการโทรหลอกโอนเงิน สามารถติดต่อผ่านช่องทางของสำนักงานตำรวจแห่งชาติและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี รายละเอียดช่องทางร้องเรียนมีให้ดูได้จากเว็บไซต์ของตำรวจ นอกจากนี้หากโดนสายการตลาดรบกวนมากผิดปกติ ยังสามารถร้องเรียนไปยังสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคที่เว็บไซต์ของ คคบ. ได้ด้วย

ยิ่งมีคนแจ้งเบาะแสมาก ระบบก็ยิ่งรู้จักเบอร์ปัญหาเร็วขึ้น การตั้งเกราะหลายชั้น ทั้งการบล็อกในเครื่อง แอปกรองสาย บริการของผู้ให้บริการ และการรายงานเบาะแส คือวิธีที่ได้ผลที่สุดในระยะยาว ความรู้เรื่องสายหลอกที่แชร์ให้คนในครอบครัวก็มีค่าไม่แพ้กัน