Beni bir ses kaydı ya da robot arıyor: nedir, ne zaman yasal, ne yapmalı?
Telefonu açınca kayıtlı bir ses konuşuyorsa tuşlara basma, kapat. Türkiye’de reklam amaçlı otomatik aramalar da ticari elektronik ileti sayılır ve önceden onayın olmadan yapılamaz; onayını İYS’den geri alabilir, devam ederse Ticaret Bakanlığı’na şikâyet edebilirsin.
Bu makaleyi özetleyin:
Telefonu açtığında kayıtlı bir ses konuşuyorsa hiçbir tuşa basma ve kapat. Reklam içindi ve sen o şirkete izin vermediysen arama kurala aykırıdır; senden bilgi, ödeme ya da “bir yetkiliye bağlanmak için tuşlama” istiyorsa dolandırıcılık girişimi gibi davran.
Otomatik arama tam olarak nedir?
Karşında bir insan yoktur: bir sistem numaraları sırayla arar, açan kişiye önceden kaydedilmiş bir mesaj dinletir ya da ancak sen açınca bir temsilciye bağlar. Aynı teknoloji hem meşru şirketler hem de dolandırıcılar tarafından kullanılır; farkı arama içeriği belirler.
Türkiye’de hangi durumda yasal?
Reklam ve pazarlama amaçlı otomatik aramalar da “ticari elektronik ileti” kurallarına tabidir. 6563 sayılı Kanun ticari elektronik iletiyi tanımlarken telefon ve çağrı merkezlerinin yanında otomatik arama makinelerini ve akıllı ses kaydedici sistemleri de sayar; 6. maddesinde de açık bir kural koyar: ticari elektronik iletiler alıcılara ancak önceden onayları alınarak gönderilebilir. İki istisna var:
- Kendisiyle iletişime geçilmesi için bilgilerini verdiğin bir şirket, aldığın mal veya hizmetin değişiklik, kullanım ve bakımına ilişkin iletiler için ayrıca onay almak zorunda değil.
- Esnaf ve tacirlere önceden onay alınmadan ticari ileti gönderilebilir.
Telefon ve internet şirketleri için ayrıca BTK’nın 2015/DK-THD/313 sayılı kararı geçerli: izin vermeyen ya da iznini geri alan abonelerle otomatik arama makinesi, faks, e-posta ve kısa mesajla pazarlama yapılabilmesi için izin alınması gerekiyor; her pazarlama iletisinde kimin adına yapıldığı belirtilmeli ve ret imkânı ücretsiz sunulmalı. Ret talebin ulaştıktan sonra üç iş günü içinde bu haberleşme durdurulmak zorunda.
2026’da bir adım daha atıldı: Anadolu Ajansı’nın 2 Nisan 2026 tarihli haberine göre Ulaştırma ve Altyapı Bakanı, BTK’nın devreye aldığı tedbirlerle operatörler ile acente ve bayilerinin pazarlama, tanıtım ve bilgilendirme amacıyla yalnızca kendi abonelerini arayabileceğini açıkladı.
Onay verip vermediğimi nereden görürüm?
İleti Yönetim Sistemi’nden (İYS). İYS’nin sık sorulan sorular sayfasına göre sistemde şirketlere sesli arama, kısa mesaj ve e-posta kanalları için verdiğin tüm onayları tek noktadan görebilir ve reddetme hakkını kullanabilirsin. Onayı kaldırdığında o şirketin iletileri üç iş günü içinde durmak zorunda.
Ret ettim, aramalar sürüyor. Nereye şikâyet ederim?
- Aramanın tarihini, saatini ve arayan numarayı not al.
- İYS’de o şirkete verilmiş onayın kapalı olduğunu kontrol et.
- Üç iş günü geçtiyse şikâyet et: İYS’ye göre şikâyet, e-Devlet’teki Ticari Elektronik İleti Şikâyet Sistemi üzerinden ya da TİSS vatandaş portalından yapılır.
- Arayan kendi operatörünse önce operatöre yazılı başvur.
Kayıt reklam değil de “borcunuz var”, “hesabınız bloke oldu” diyorsa?
O zaman konu izin değil, dolandırıcılıktır. İYS yalnızca gerçek şirketlerin ticari iletilerini yönetir; dolandırıcılar izin sistemine girmez. Şunları yapma:
- “Yetkiliye bağlanmak için 1’e basın” gibi yönlendirmelere uyma.
- Kayıtta söylenen numarayı geri arama.
- Kimlik, kart, şifre ya da SMS kodu verme. Adalet Bakanlığı’nın uyarı sayfası kamu görevlilerinin kimseyi telefonla arayıp para talep etmediğini hatırlatıyor.
Kurumun gerçekten seni arayıp aramadığını öğrenmek istiyorsan o kurumu resmî sitesindeki numaradan kendin ara.
Bu aramaları telefonumda nasıl azaltırım?
- iPhone: Apple’ın destek sayfasına göre Ayarlar Uygulamalar Telefon altında “Bilinmeyen Arayanları Tara” ayarı var (Asla, Arama Nedenini Sor ya da Sessize Al); ayrıca bilinmeyen arayanları filtreleyebilirsin. Sessize alınan aramalar sesli mesaja gider.
- Android (Google Telefon uygulaması): Google’ın yardım sayfasına göre Ayarlar “Arayan kimliği ve spam” bölümünden korumayı ve spam çağrı filtresini açabilir, bir aramayı “Engelle veya spam olarak bildir” seçeneğiyle işaretleyebilirsin.
- Numarayı NoCall’de aratıp başkalarının ne yazdığına bakabilir, kendi deneyimini ekleyebilirsin.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık değildir.
Kaynaklar ve inceleme
İncelendi:
- 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun (İYS sitesindeki metin)
- İleti Yönetim Sistemi – Sıkça Sorulan Sorular
- Ticaret Bakanlığı – Ticari Elektronik İleti Şikâyet Sistemi (TİSS)
- BTK Kurul Kararı 2015/DK-THD/313 – Pazarlama ve Tanıtım Gibi Amaçlarla Haberleşme Yapılmasına İlişkin Usul ve Esaslar
- Anadolu Ajansı – Rahatsız edici SMS ve aramalara karşı yeni tedbirler devrede (2 Nisan 2026)
- Apple Destek – iPhone’da bilinmeyen arayanları yönetme
- Google Telefon uygulaması Yardım – Arayan kimliği ve spam koruması
- Adalet Bakanlığı Mağdur Bilgi – Kendinizi Dolandırıcılıktan Koruyun
Numaralandırma, operatör araçları ve bildirim prosedürleri değişebilir. Hassas adımları bağlantısı verilen resmî kurumdan doğrulayın.
Makale ayrıntıları
Şüpheli aramaları ve mesajları fark etmek için pratik bağlamla NoCall tarafından incelenmiş editöryel içerik.
Şüpheli bir arama mı aldınız?
Veri paylaşmadan, geri aramadan veya herhangi bir bağlantıya tıklamadan önce numarayı NoCall'da arayın.
Spam olarak bildirilip bildirilmediğini kontrol etmek için bir telefon numarası veya şirket adı (Ziraat Bankası, Turkcell ve Vodafone...) arayın.
Araştırmaya devam edin
Toplulukça bildirilen bu önekler ve dizinlerden kimin aradığını öğrenin.

