Με καλούν για τηλεφωνική έρευνα: πραγματική δημοσκόπηση ή πρόσχημα;
Μια πραγματική έρευνα λέει ποιος τη διενεργεί, δεν πουλά τίποτα και δεν ζητά τραπεζικά στοιχεία ή κωδικούς. Αν η «έρευνα» καταλήγει σε προσφορά, είναι διαφημιστική κλήση και ισχύει το άρθρο 11 του ν. 3471/2006. Μπορείς να αρνηθείς οποιαδήποτε στιγμή.
Σύνοψη αυτού του άρθρου με
Μια πραγματική τηλεφωνική έρευνα σου λέει από την αρχή ποια εταιρεία ή φορέας τη διενεργεί, δεν προσπαθεί να σου πουλήσει κάτι και δεν ζητά τραπεζικά στοιχεία ή κωδικούς. Αν η «έρευνα» καταλήξει σε προσφορά ή σε ερωτήσεις για την κάρτα σου, δεν είναι έρευνα, και μπορείς να κλείσεις χωρίς εξηγήσεις.
Ποιοι κάνουν πραγματικές έρευνες στην Ελλάδα;
Κυρίως δύο κατηγορίες φορέων:
- Εταιρείες έρευνας αγοράς και δημοσκοπήσεων. Ο κλάδος εκπροσωπείται από τον ΣΕΔΕΑ, τον Σύλλογο Εταιριών Δημοσκοπήσεων και Έρευνας Αγοράς, μη κερδοσκοπικό σωματείο που ιδρύθηκε το 1990. Ο ΣΕΔΕΑ θεσπίζει και υιοθετεί κώδικες δεοντολογίας και επαγγελματικής πρακτικής που τα μέλη του οφείλουν να τηρούν, εναρμονισμένους με τους κώδικες ICC/ESOMAR.
- Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ). Είναι ο φορέας των επίσημων στατιστικών και στον ιστότοπό της δημοσιεύει τις αποφάσεις ορισμού των «ιδιωτών συνεργατών» της. Η τήρηση του στατιστικού απορρήτου ρυθμίζεται από τα άρθρα 7, 8 και 9 του ν. 3832/2010.
Πώς ελέγχω ότι η έρευνα είναι αληθινή;
- Ρώτησε ποια εταιρεία καλεί και για ποιο θέμα. Ένας ερευνητής δεν έχει λόγο να το κρύψει.
- Ζήτησε έναν τρόπο επιβεβαίωσης: ιστότοπο ή τηλέφωνο της εταιρείας που θα βρεις μόνος σου, όχι αυτό που θα σου υπαγορεύσουν.
- Δες αν η εταιρεία είναι μέλος του ΣΕΔΕΑ. Ο Σύλλογος δημοσιεύει τα μέλη του, που δεσμεύονται να τηρούν τους κώδικες ICC/ESOMAR, και εφαρμόζει το σύστημα ΠΕΣΣ (Ποιοτικός Έλεγχος Συλλογής Στοιχείων), με ανεξάρτητους ετήσιους ελέγχους. Οι επιτροπές ελέγχου του εξετάζουν καταγγελίες για παραβίαση των κανόνων δεοντολογίας, ύστερα από καταγγελία οποιουδήποτε ενδιαφερομένου.
- Αν σου πουν ότι καλούν από την ΕΛΣΤΑΤ και έχεις αμφιβολία, επικοινώνησε εσύ με την ΕΛΣΤΑΤ μέσω του επίσημου ιστοτόπου της πριν απαντήσεις.
Το ότι μια εταιρεία δεν είναι μέλος του ΣΕΔΕΑ δεν σημαίνει ότι είναι απάτη. Σημαίνει ότι έχεις έναν τρόπο ελέγχου λιγότερο.
Τι δεν ρωτά ποτέ μια έρευνα;
Μια έρευνα μετρά απόψεις και συνήθειες. Δεν χρειάζεται αριθμούς καρτών, κωδικούς e-Banking, ούτε κωδικούς που ήρθαν με SMS. Η Ελληνική Ένωση Τραπεζών συνιστά να μην αποκαλύπτεις ποτέ σε τρίτους, μέσω τηλεφώνου ή άλλου μέσου, username, κωδικό πρόσβασης, στοιχεία κάρτας ή κωδικούς μίας χρήσης (OTP).
Άλλα σημάδια ότι κάτι δεν πάει καλά:
- Σου υπόσχονται δώρο ή κλήρωση αν δώσεις «στοιχεία για την αποστολή».
- Οι ερωτήσεις αφορούν ποιον πάροχο ρεύματος ή τηλεφωνίας έχεις, πόσα πληρώνεις και πότε λήγει το συμβόλαιό σου.
- Στο τέλος σε «συνδέουν με έναν συνάδελφο» για μια προσφορά.
Η «έρευνα» κατέληξε σε προσφορά. Τι ισχύει;
Τότε πρόκειται για διαφημιστική κλήση και εφαρμόζεται το άρθρο 11 του ν. 3471/2006. Κατά την Αρχή Προστασίας Δεδομένων, οι διαφημιστικές κλήσεις με ανθρώπινη παρέμβαση επιτρέπονται εκτός αν ο καλούμενος έχει δηλώσει ότι δεν τις θέλει. Η δήλωση γίνεται δωρεάν στον πάροχό σου, που σε εγγράφει στο Μητρώο του άρθρου 11, και οι διαφημιζόμενοι οφείλουν να σέβονται τις δηλώσεις που έχουν γίνει έως τριάντα ημέρες πριν από την κλήση.
Επιπλέον, σύμφωνα με τις συχνές ερωτήσεις της Αρχής, όποιος κάνει προωθητικές κλήσεις οφείλει:
- να ενημερώνει για την ταυτότητα του υπευθύνου και του τυχόν εκπροσώπου του (π.χ. της εταιρείας call center),
- να σε εξαιρεί από κάθε μελλοντική προωθητική ενέργεια αν δηλώσεις ότι δεν θέλεις κλήσεις από τον ίδιο, ακόμη κι αν δεν είσαι στο Μητρώο,
- να τηρεί για ένα έτος αρχεία με την ημερομηνία, την ώρα και τους αριθμούς κάθε κλήσης, ώστε να μπορεί να διερευνηθεί ένα παράπονο.
Αν η «έρευνα» γίνεται από αυτόματο σύστημα, χωρίς άνθρωπο, και έχει διαφημιστικό σκοπό, απαιτείται η προηγούμενη ρητή συγκατάθεσή σου.
Τι να κάνω;
- Αν δεν θέλεις να συμμετάσχεις σε έρευνα αγοράς ή δημοσκόπηση, πες το και κλείσε. Δεν χρειάζεται να δικαιολογηθείς.
- Αν θέλεις, απάντησε μόνο σε ερωτήσεις γνώμης. Σταμάτα μόλις ζητηθούν στοιχεία που σε ταυτοποιούν ή αφορούν χρήματα.
- Αν σου πούλησαν κάτι, δήλωσε ότι δεν επιθυμείς άλλες κλήσεις από τη συγκεκριμένη εταιρεία και ζήτησε από τον πάροχό σου ένταξη στο Μητρώο του άρθρου 11.
- Σημείωσε ημερομηνία, ώρα, αριθμό και επωνυμία. Με αυτά μπορείς να καταγγείλεις μια παράνομη διαφημιστική κλήση στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.
- Αν υπήρξε απόπειρα απάτης, ανάφερέ την στη Δίωξη Κυβερνοεγκλήματος, στο 11188.
Τον αριθμό μπορείς να τον αναζητήσεις στο NoCall, για να δεις αν άλλοι τον έχουν αναφέρει ως έρευνα ή ως πώληση.
Γενική ενημέρωση· δεν αποτελεί νομική συμβουλή.
Πηγές και έλεγχος
Ελέγχθηκε:
- ΣΕΔΕΑ – Σχετικά με τον Σύλλογο Εταιριών Δημοσκοπήσεων και Έρευνας Αγοράς
- ΣΕΔΕΑ – Μέλη
- ΣΕΔΕΑ – Πρότυπα και έλεγχος ποιότητας (ΠΕΣΣ)
- ΕΛΣΤΑΤ – Στατιστικό απόρρητο
- Αρχή Προστασίας Δεδομένων – Τηλεφωνικές κλήσεις με ανθρώπινη παρέμβαση
- Αρχή Προστασίας Δεδομένων – Συχνές ερωτήσεις για την προώθηση προϊόντων
- Lawspot – Άρθρο 11 ν. 3471/2006: Μη ζητηθείσα επικοινωνία
- Ελληνική Ένωση Τραπεζών – Κάποιες ειδοποιήσεις είναι καλύτερο να τις αγνοείς (ερωτήσεις και απαντήσεις)
- Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος – Επικοινωνία (11188)
Η αριθμοδότηση, τα εργαλεία των παρόχων και οι διαδικασίες αναφοράς μπορεί να αλλάξουν. Επιβεβαιώστε τα ευαίσθητα βήματα με την επίσημη αρχή στον σύνδεσμο.
Λεπτομέρειες άρθρου
Συντακτικό περιεχόμενο ελεγμένο από το NoCall με πρακτικό πλαίσιο για τον εντοπισμό ύποπτων κλήσεων και μηνυμάτων.
Λάβατε ύποπτη κλήση;
Αναζητήστε τον αριθμό στο NoCall πριν μοιραστείτε δεδομένα, καλέσετε ξανά ή κάνετε κλικ σε οποιονδήποτε σύνδεσμο.
Αναζητήστε έναν αριθμό τηλεφώνου ή το όνομα μιας εταιρείας (ΔΕΗ, Cosmote και Vodafone Greece...) για να ελέγξετε αν έχει αναφερθεί ως ανεπιθύμητη κλήση (spam).
Συνεχίστε την έρευνα
Δείτε ποιος καλεί από αυτά τα προθέματα και τους καταλόγους που έχουν αναφερθεί από την κοινότητα.

