NoCall
تحریریهتهدیدها

درخواست کمک مالی یا نذر با تلفن و پیامک: چطور خیریهٔ جعلی را تشخیص دهم

به شماره کارت یا حساب شخصی‌ای که در تماس یا پیامک برای «کمک به نیازمندان» یا سیل‌زدگان داده می‌شود پول نزنید. کمک را فقط از راه حساب‌ها و درگاه‌هایی بدهید که خود نهاد رسمی، مثل کمیته امداد، هلال‌احمر یا بهزیستی، اعلام کرده است.

خلاصه این مقاله با

اگر کسی تلفنی یا با پیامک برای «کمک به نیازمندان»، بیمار، سیل‌زدگان یا یک خیریه از شما پول می‌خواهد و شماره کارت یا حساب شخصی می‌دهد، واریز نکنید. کمک را فقط از راه حساب‌ها، درگاه‌ها و کانال‌هایی بدهید که خود نهاد رسمی در سایت یا اطلاعیهٔ خودش اعلام کرده است.

چرا شماره کارت شخصی نشانهٔ خطر است؟

در جریان سیل روستای مهرگی، رئیس دادگستری سیریک اعلام کرد که دریافت کمک‌های مردمی برای سیل‌زدگان از طریق حساب‌های شخصی «غیرقانونی» است، انتشار شماره‌حساب شخصی به نام کمک به سیل‌زدگان جرم است و حساب‌های مربوط مسدود می‌شود. به گفتهٔ او فقط حساب‌هایی که نهادهای رسمی، از جمله کمیته امداد امام خمینی، جمعیت هلال‌احمر، سازمان بهزیستی، سپاه و بسیج اعلام کرده بودند، برای دریافت کمک مجاز بودند (مهر، ۳۰ آذر ۱۴۰۴).

این هشدار دربارهٔ یک بحران مشخص بود، اما منطقش همیشه کاربرد دارد: مؤسسهٔ واقعی برای جمع کردن کمک، حساب و درگاه رسمی خودش را دارد و نیازی ندارد شما به کارت یک فرد پول بزنید.

پیام «کمک فوری» از یک آشنا چطور؟

یکی از رایج‌ترین شکل‌های این کلاهبرداری در ایران، پیام درخواست کمک از حساب هک‌شدهٔ یک دوست یا فامیل است. رئیس پلیس فتای فارس گفته مجرمان با دسترسی غیرمجاز به شبکهٔ اجتماعی افراد، برای مخاطبان آن‌ها پیام می‌فرستند و با بهانه‌هایی مثل بستری شدن در بیمارستان، خراب شدن خودرو در جاده یا همراه نداشتن کارت بانکی، درخواست واریز به یک شماره کارت می‌کنند (مهر، ۱۱ مهر ۱۴۰۵). پلیس فتای سیستان و بلوچستان هم همین شیوه را در پیام‌رسان‌هایی مانند روبیکا گزارش کرده است (مهر، ۱۹ شهریور ۱۴۰۵).

توصیهٔ هر دو یکی است: پیش از هر واریزی، خودتان با آن فرد تلفنی تماس بگیرید و از صحت درخواست مطمئن شوید.

اگر می‌خواهم کمک کنم، از کجا مطمئن شوم؟

  1. تماس را قطع کنید و خودتان سراغ نهاد بروید. نام مؤسسه را یادداشت کنید، اما شماره و حساب را از خود تماس‌گیرنده نگیرید.
  2. به سایت رسمی نهاد مراجعه کنید. برای نمونه، سازمان بهزیستی در منوی «کمک می‌کنم» سایت خود، گزینهٔ «می‌خواهم کمک نقدی کنم» را به درگاه mosharekat.behzisti.ir ارجاع می‌دهد (بهزیستی). نشانی را خودتان تایپ کنید.
  3. نام صاحب حساب را بررسی کنید. اگر هنگام انتقال، نام یک شخص به جای نام مؤسسه نمایش داده شد، کار را متوقف کنید.
  4. زیر فشار تصمیم نگیرید. «همین الان»، «فقط امشب» و «جان یک کودک در خطر است» جمله‌هایی است که برای جلوگیری از فکر کردن به کار می‌رود.
  5. لینک و برنامه را باز نکنید. پلیس فتای فارس گفته لینک‌های جعلی یکی از راه‌های آلوده شدن گوشی و دسترسی به پیامک‌هاست.

کمک از راه اپراتور تلفن همراه چه قواعدی دارد؟

جمع‌آوری اعانه با کسر از شارژ یا صورتحساب هم قانون دارد. طبق مصوبهٔ ۴ جلسهٔ ۳۰۷ کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات (۱۳۹۹/۰۷/۲۰) که همراه اول در صفحهٔ مصوبات منتشر کرده است:

  • اپراتور فقط پس از تأیید کمیسیون می‌تواند این خدمت را ارائه کند و طبق تبصرهٔ همین بند، ارائهٔ آن «از طریق کانال‌های کد دستوری یا پیامکی مجاز نیست»؛
  • پیش از شروع، باید منتفع خدمت، مبلغ، روش لغو و دیگر شرایط در درگاه رسمی اپراتور اعلام شود و خدمت فقط پس از تأیید مشترک فعال شود؛
  • مدت عضویت حداکثر یک سال است و تمدید خودکار ممنوع است؛
  • پس از هر کسر، باید پیامکی با مبلغ کسرشده و روش لغو برای مشترک فرستاده شود؛
  • اپراتور حق ندارد از این مبالغ کارمزدی برای خودش بردارد و پاسخ‌گویی به شکایات بر عهدهٔ اوست.

پس اگر بی‌خبر از شارژتان مبلغی «برای خیریه» کم شده، از اپراتور توضیح بخواهید.

اگر پول زده‌ام چه کنم؟

  1. فوراً با بانک خود تماس بگیرید و جزئیات تراکنش را بدهید.
  2. با مرکز فوریت‌های سایبری پلیس فتا به شمارهٔ ۰۹۶۳۸۰ تماس بگیرید. به گفتهٔ رئیس پلیس فتای شرق استان تهران، این مرکز شبانه‌روزی پاسخ می‌دهد و اقدام سریع احتمال مسدود شدن وجه در حساب مقصد را بیشتر می‌کند (خبرآنلاین، ۸ مهر ۱۴۰۵).
  3. پیام‌ها، شماره کارت و رسید را نگه دارید.

شمارهٔ تماس‌گیرنده را می‌توانید در NoCall جست‌وجو یا گزارش کنید تا دیگران پیش از واریز آن را ببینند.

این متن اطلاعات عمومی است و مشاورهٔ حقوقی به شمار نمی‌آید.

ت
نوشته تیم NoCall
تحریریه NoCall
3 دقیقه مطالعه
#خیریه جعلی#کمک مالی#پیامک درخواست پول#کمک به سیل‌زدگان#پلیس فتا#۰۹۶۳۸۰

منابع و بازبینی

بازبینی‌شده:

شماره‌گذاری، ابزارهای اپراتورها و روش‌های گزارش‌دهی ممکن است تغییر کنند. مراحل حساس را با مرجع رسمیِ پیوندشده بررسی کنید.

جزئیات مقاله

محتوای تحریریه بازبینی‌شده توسط NoCall با زمینه کاربردی برای تشخیص تماس‌ها و پیام‌های مشکوک.

نویسنده: تیم NoCall3 دقیقه مطالعه

تماس مشکوکی دریافت کردید؟

پیش از به‌اشتراک‌گذاری اطلاعات، تماس مجدد یا کلیک روی هر پیوندی، شماره را در NoCall جستجو کنید.

یک شماره تلفن یا نام یک شرکت (ایبردرولا، Hamrah-e Aval (MCI) و Irancell (MTN Irancell)...) را جستجو کنید تا ببینید آیا به‌عنوان هرزتماس گزارش شده است یا خیر.