NoCall
تحریریهتهدیدها

پشت تلفن از من می‌خواهند برنامه‌ای نصب کنم: پشتیبان واقعی است یا کلاهبردار؟

اگر تماس‌گیرنده‌ای به اسم بانک، پشتیبانی کارتخوان، سرمایه‌گذاری یا یک آگهی از شما خواست برنامه‌ای نصب کنید یا صفحهٔ گوشی را به اشتراک بگذارید، قطع کنید. چنین برنامه‌ای می‌تواند به پیامک‌ها، رمزهای یک‌بارمصرف و همراه‌بانک شما دسترسی بدهد.

خلاصه این مقاله با

اگر کسی پشت تلفن از شما خواست برنامه‌ای نصب کنید، صفحهٔ گوشی را «به اشتراک بگذارید» یا کدی را که برنامه نشان می‌دهد برایش بخوانید، تماس را قطع کنید. بانک، پشتیبانی کارتخوان یا هیچ سازمان معتبری برای «رفع مشکل» از شما نمی‌خواهد برنامه‌ای را نصب کنید که کنترل گوشی یا رایانه را به او بدهد. اگر نصب کرده‌اید، گوشی را فوراً در حالت پرواز بگذارید و ادامهٔ این صفحه را بخوانید.

این تماس‌ها در ایران چه شکلی‌اند؟

بهانه‌ها فرق می‌کند، ولی همه به یک جا می‌رسند: برنامه‌ای روی دستگاه شما نصب شود یا اطلاعات ورود را بدهید.

  • «پشتیبان دستگاه کارتخوان». پلیس فتای اردستان پرونده‌ای را گزارش کرده که در آن متهم خود را پشتیبان کارتخوان معرفی کرده، با ادعای رفع اختلال بانکی اطلاعات حساب و کدهای ورود به همراه‌بانک قربانی را گرفته و با آن خرید اینترنتی کرده است. در آن پرونده ۲ میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال با اقدام به‌موقع پلیس فتا به حساب شاکی برگشت (مهر).
  • آگهی خودرو یا استخدام. به گفتهٔ معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتای فراجا، کلاهبرداران آگهی‌هایی مثل «فروش اقساطی خودرو» منتشر می‌کنند و در گفت‌وگو از متقاضی می‌خواهند اپلیکیشنی نصب کند. این برنامه آلوده است و می‌تواند به پیامک‌ها، کارت بانکی و اعتبار خرید فرد دسترسی پیدا کند؛ رمزهای یک‌بارمصرفی که پیامک می‌شوند هم از همین راه به دست مجرم می‌رسد (خبرآنلاین).
  • جایزه، وام یا سهمیه. پلیس فتای بوشهر هشدار داده که تماس‌گیرنده‌ها با نام نهادهای دولتی ادعای برنده شدن، وام فوری یا فعال شدن سهمیه را مطرح می‌کنند و بعد اطلاعات بانکی و رمز پویا می‌خواهند (مهر).
  • «پشتیبانی فنی» رایانه. نسخهٔ جهانی همین ترفند: کسی می‌گوید دستگاهتان آلوده است و اجازهٔ دسترسی از راه دور می‌خواهد. مایکروسافت در راهنمای رسمی خود توصیه می‌کند به چنین تماس‌گیرنده‌ای نه اطلاعات بدهید، نه پول، نه دسترسی از راه دور.

برنامه‌های اشتراک صفحه و کنترل از راه دور (مثل AnyDesk یا TeamViewer) ابزارهای قانونی‌اند؛ مشکل این است که کسی که خودتان سراغش نرفته‌اید از شما بخواهد نصبشان کنید و کد اتصال را برایش بخوانید.

چرا این‌قدر خطرناک است؟

پلیس فتا می‌گوید با نصب برنامه‌های جعلی، گوشی به اصطلاح «زامبی» می‌شود و کنترلش به دست مجرمان می‌افتد؛ خطر اصلی هم حساب‌های بانکی است، چون با دسترسی به اینترنت‌بانک و همراه‌بانک سرقت آسان می‌شود (مهر). کسی که صفحهٔ شما را می‌بیند، رمز پویا و کد تأیید را هم همان لحظه که پیامک می‌شود می‌بیند.

در حین تماس چه کنم؟

  1. چیزی نصب نکنید و روی لینکی که پشت تلفن یا در پیام برایتان فرستاده‌اند نزنید.
  2. هیچ کد اتصال، رمز پویا یا کد تأییدی را نخوانید.
  3. قطع کنید و خودتان تماس بگیرید، با شماره‌ای که از کارت بانکی، سایت رسمی یا شعبه می‌شناسید، نه شماره‌ای که تماس‌گیرنده داده است.
  4. برنامه‌ها را فقط از منابع معتبر بگیرید. پلیس فتا توصیه می‌کند نرم‌افزارها را فقط از بازارهای مجاز داخلی یا سایت رسمی بانک‌ها دریافت کنید (مهر).

اگر برنامه را نصب کرده‌ام یا دسترسی داده‌ام

پلیس فتا این ترتیب را توصیه کرده است (خبرآنلاین، خبرآنلاین):

  1. گوشی را در حالت پرواز بگذارید یا اینترنت همراه و وای‌فای را قطع کنید تا ارتباط برنامه با بیرون قطع شود.
  2. برنامهٔ مشکوک را پیدا و حذف کنید. در تنظیمات، فهرست برنامه‌های تازه نصب‌شده و مجوزهایشان را نگاه کنید؛ به‌خصوص دسترسی به پیامک‌ها و مخاطبان.
  3. از یک دستگاه امن، رمزهای مهم را عوض کنید و حساب‌ها، تراکنش‌های بانکی و اعتبار خریدتان را بررسی کنید.
  4. اگر آلودگی جدی است، گوشی را در حالت پرواز نگه دارید و از پلیس فتا کمک بگیرید.
  5. با مرکز فوریت‌های سایبری پلیس فتا به شمارهٔ ۰۹۶۳۸۰ تماس بگیرید. پلیس فتای بوشهر تأکید کرده که قربانیان در لحظه و حداکثر ظرف یک ساعت اول تماس بگیرند تا پیگیری فوری ممکن شود (مهر). اگر پول منتقل شده، به گفتهٔ پلیس فتا امکان پیگیری برای تعلیق موقت حساب مقصد وجود دارد و باید مراحل قانونی شکایت را هم دنبال کنید.

اگر روی رایانه دسترسی داده‌اید، مایکروسافت هم حذف برنامه‌هایی را که کلاهبردار نصب کرده، اسکن کامل دستگاه، تغییر رمزها و در صورت ادامهٔ نشانه‌ها بازنشانی دستگاه را توصیه می‌کند.

پرسش‌های کوتاه

بانک واقعاً هیچ‌وقت چنین درخواستی ندارد؟ برای اطمینان، تماس را قطع کنید و خودتان با شمارهٔ رسمی بانک تماس بگیرید. اگر مشکلی واقعی باشد، همان‌جا معلوم می‌شود.

فقط برنامه را نصب کردم و بازش نکردم. باز هم حذفش کنید، مجوزهای برنامه‌های اخیر را بررسی کنید و تراکنش‌ها را زیر نظر بگیرید.

شماره‌ای را که از شما خواست برنامه نصب کنید می‌توانید در NoCall جست‌وجو و گزارش کنید.

ت
نوشته تیم NoCall
تحریریه NoCall
4 دقیقه مطالعه
#دسترسی از راه دور#اپلیکیشن آلوده#پشتیبان جعلی#همراه‌بانک#پلیس فتا#۰۹۶۳۸۰

منابع و بازبینی

بازبینی‌شده:

شماره‌گذاری، ابزارهای اپراتورها و روش‌های گزارش‌دهی ممکن است تغییر کنند. مراحل حساس را با مرجع رسمیِ پیوندشده بررسی کنید.

جزئیات مقاله

محتوای تحریریه بازبینی‌شده توسط NoCall با زمینه کاربردی برای تشخیص تماس‌ها و پیام‌های مشکوک.

نویسنده: تیم NoCall4 دقیقه مطالعه

تماس مشکوکی دریافت کردید؟

پیش از به‌اشتراک‌گذاری اطلاعات، تماس مجدد یا کلیک روی هر پیوندی، شماره را در NoCall جستجو کنید.

یک شماره تلفن یا نام یک شرکت (ایبردرولا، Hamrah-e Aval (MCI) و Irancell (MTN Irancell)...) را جستجو کنید تا ببینید آیا به‌عنوان هرزتماس گزارش شده است یا خیر.