Rozmówca prosi o zainstalowanie AnyDesk lub TeamViewer: to oszustwo „na zdalny pulpit”
Bank, urząd ani „doradca inwestycyjny” nie potrzebują zdalnego dostępu do Twojego telefonu lub komputera. Rozłącz się i niczego nie instaluj; jeśli program już działa, odłącz internet, zadzwoń do banku i zgłoś sprawę Policji.
Podsumuj ten artykuł z
Jeśli dzwoniący „z banku”, „z pomocy technicznej” albo „z platformy inwestycyjnej” prosi o zainstalowanie programu do zdalnego pulpitu lub udostępnienie ekranu, rozłącz się i niczego nie instaluj. Taki program daje rozmówcy kontrolę nad urządzeniem i wgląd we wszystko, co na nim robisz, łącznie z logowaniem do banku.
Jak wygląda to oszustwo?
CERT Polska opisuje dwa najczęstsze wstępy:
- dzwoniący przedstawia się jako pracownik banku, Biura Informacji Kredytowej, KNF lub innej instytucji finansowej i twierdzi, że ktoś właśnie próbuje wziąć kredyt na Twoje dane albo wykonać przelew;
- rozmówca podaje się za pracownika giełdy kryptowalut lub platformy Forex i informuje o „starym koncie”, na którym niewielka kwota urosła do kilku tysięcy złotych, które można wypłacić.
W kolejnych rozmowach ofiara jest namawiana do zainstalowania aplikacji AnyDesk i zalogowania się do banku. Sprawcy, mając dostęp do pulpitu i konta, wykonują przelewy na swoje rachunki i potrafią zaciągnąć szybką pożyczkę na dane ofiary.
CSIRT KNF opisuje ten sam schemat: rzekomy pracownik banku „przełącza” rozmowę do działu technicznego lub departamentu bezpieczeństwa, który każe zainstalować program do zarządzania zdalnym pulpitem. Jeśli to się nie uda, oszust prosi o przelew na „rachunek techniczny”, o kod BLIK albo o wypłatę gotówki i wpłacenie jej we wpłatomacie.
Policja podaje przykłady z powiatu mławskiego: pokrzywdzeni, którzy chcieli zainwestować w kryptowaluty i zainstalowali wskazane oprogramowanie, stracili oszczędności, a na ich dane wzięto ekspresowe pożyczki.
Czy bank albo urząd może o to poprosić?
Nie. CERT Polska pisze wprost: w żadnym wypadku nie pozwalaj dzwoniącemu na przejęcie kontroli nad komputerem, bo pracownicy banku nigdy tego nie robią, i nie pobieraj sugerowanego oprogramowania. CSIRT KNF wymienia instalowanie aplikacji na urządzeniu klienta wśród rzeczy, o które pracownik banku nigdy nie prosi. Policja i Związek Banków Polskich powtarzają: nigdy na czyjąś prośbę nie instaluj żadnej aplikacji w telefonie lub komputerze.
Sam producent to potwierdza. AnyDesk zaleca, by nigdy nie udostępniać nikomu kodów dostępu do swoich urządzeń i nie reagować na niezapowiedziane telefony, a także zaznacza, że prawdziwi urzędnicy nigdy z własnej inicjatywy nie proszą o zdalny dostęp do urządzenia.
Co zrobić w trakcie takiej rozmowy?
- Rozłącz się. Nie tłumacz się i nie czekaj na „przełączenie do działu technicznego”.
- Nie ufaj numerowi na wyświetlaczu: da się go sfałszować.
- Sam zadzwoń do banku pod numer z karty, aplikacji lub oficjalnej strony. Ministerstwo Cyfryzacji radzi wybrać numer instytucji samodzielnie na klawiaturze albo odwiedzić oddział.
- Powiedz o telefonie komuś zaufanemu.
Zainstalowałem program. Co teraz?
- Odłącz urządzenie od internetu (wyłącz Wi-Fi i dane komórkowe), zamknij i odinstaluj program.
- Z innego telefonu od razu zadzwoń do banku: poproś o zablokowanie dostępu do bankowości i kart oraz sprawdzenie, czy nie złożono wniosku o kredyt.
- Z innego, bezpiecznego urządzenia zmień hasło do bankowości internetowej i poczty.
- Jeśli doszło do wyłudzenia pieniędzy, zgłoś to na najbliższym komisariacie Policji. Tę kolejność zaleca CERT Polska: bank, zmiana hasła, Policja.
- Podejrzane SMS-y z linkiem przekaż na numer 8080, a pozostałe zagrożenia zgłoś przez incydent.cert.pl.
Na co uważać w telefonie?
Na Androidzie oszust może poprosić o włączenie dla aplikacji funkcji „Dostępność” lub „Ułatwienia dostępu”. CERT Polska ostrzega, że taka zgoda może pozwolić aplikacji odczytywać treści z ekranu i wykonywać czynności w Twoim imieniu. Nie przyznawaj jej tylko dlatego, że rozmówca twierdzi, że jest niezbędna.
Po czym poznać, że to próba oszustwa?
- Ktoś dzwoni sam i od razu mówi o zagrożonych pieniądzach albo o zysku do wypłaty.
- Każe działać natychmiast i nie rozłączać się.
- Prosi o instalację programu, podanie kodu z ekranu lub zalogowanie się do banku „dla weryfikacji”.
- Odradza kontakt z bankiem lub rodziną.
Numer, z którego dzwoniono, możesz sprawdzić i zgłosić w NoCall.
Źródła i weryfikacja
Zweryfikowano:
- CERT Polska – Ataki socjotechniczne (oszustwo z użyciem AnyDesk)
- CSIRT KNF – Voice phishing: pełny schemat oszustwa
- Gov.pl Baza wiedzy – Uważaj na vishing, czyli oszustwo z wykorzystaniem połączeń telefonicznych
- CERT Polska – Fałszywi konsultanci
- Policja – Hakerzy wyczyścili im konta metodą „na zdalny pulpit”
- AnyDesk Help Center – Abuse management
- CERT Polska – Bezpieczeństwo w Twojej kieszeni – chroń swój telefon
- Policja – Bankowcy dla CyberEdukacji: Spoofing – czy to na pewno telefon z banku?
- CERT Polska – Kontakt (zgłoś incydent, numer 8080)
Numeracja, narzędzia operatorów i procedury zgłaszania mogą się zmieniać. Wrażliwe działania zweryfikuj u oficjalnego organu wskazanego w linku.
Szczegóły scenariusza
Treść redakcyjna sprawdzona przez NoCall z praktycznymi instrukcjami na każdą podejrzaną sytuację.
Otrzymałeś podejrzane połączenie?
Wyszukaj numer w NoCall, zanim udostępnisz dane, oddzwonisz lub klikniesz jakikolwiek link.
Wyszukaj numer telefonu lub nazwę firmy (PGE, Orange i Play...), aby sprawdzić, czy został zgłoszony jako spam.
Badaj dalej
Sprawdź, kto dzwoni z tych zgłoszonych przez społeczność prefiksów i katalogów.

