Πώς να μπλοκάρετε τις ενοχλητικές κλήσεις (spam) στην Ελλάδα

Οι ενοχλητικές κλήσεις έχουν γίνει καθημερινό φαινόμενο: άγνωστοι αριθμοί χτυπούν συνέχεια, υποσχόμενοι προσφορές, ρωτώντας για έρευνες αγοράς ή προσποιούμενοι ότι είναι από τράπεζα ή από τον πάροχο σας. Κάποιες από τις κλήσεις είναι απλώς ενοχλητικές, άλλες όμως έχουν σκοπό να σας αποσπάσουν χρήματα ή προσωπικά δεδομένα. Με λίγα απλά βήματα μπορείτε να μειώσετε δραστικά τον αριθμό των ανεπιθύμητων κλήσεων και να θωρακίσετε το τηλέφωνό σας.

Από πού προέρχονται οι ενοχλητικές κλήσεις;

Οι ανεπιθύμητες κλήσεις στην Ελλάδα ομαδοποιούνται σε τρεις μεγάλες κατηγορίες. Η πρώτη είναι το κλασικό τηλεμάρκετινγκ: κέντρα εξυπηρέτησης πελατών που προσπαθούν να πουλήσουν τηλεφωνικές συνδρομές, ασφάλειες, ενεργειακά προϊόντα ή υπηρεσίες δεύτερης ευκαιρίας χρέους. Η δεύτερη κατηγορία είναι οι αυτόματες, προηχογραφημένες κλήσεις που επιχειρούν να σας παρακινήσουν να πατήσετε ένα πλήκτρο ή να καλέσετε πίσω. Η τρίτη είναι οι σκόπιμα παραπλανητικές κλήσεις από επιτήδειους που επιχειρούν να σας υπονομεύσουν.

Οι δεύτεροι και οι τρίτης κατηγορίας συχνά χρησιμοποιούν την τεχνική της πλαστογράφησης αριθμού (spoofing): η κλήση εμφανίζεται στην οθόνη ως ελληνικός αριθμός ή ως αριθμός που μοιάζει οικείος, ενώ στην πραγματικότητα προέρχεται από το εξωτερικό μέσω διαδικτυακού τηλεφωνικού συστήματος. Γι' αυτό ο αριθμός στην οθόνη δεν είναι εγγύηση – η ουσία της κλήσης είναι αυτή που μετράει.

Ποιες κλήσεις πρέπει να σας θέτουν σε υποψία;

Υπάρχουν κάποια σαφή σημάδια που αποκαλύπτουν ότι η κλήση δεν είναι απλώς ενοχλητική, αλλά πιθανώς εγκληματική:

• Άμεση πίεση: "μόνο τώρα", "αποφασίστε αμέσως", "μην κλείσετε το τηλέφωνο".
• Αίτηση για ευαίσθητα στοιχεία: καμία τράπεζα δεν ζητά τηλέφωνο τον κωδικό σας, τον αριθμό της κάρτας ή τον κωδικό OTP που σας ήρθε με μήνυμα.
• Προηχογραφημένη φωνή: αν σηκώσετε το τηλέφωνο και ακούσετε ρομποτική φωνή, κλείστε.
• Άγνωστοι αριθμοί από το εξωτερικό που χτυπούν μία φορά: η επιστροφή της κλήσης συχνά οδηγεί σε ακριβή αριθμό premium.
• Πρόσχημα που δεν σας αφορά: "κερδίσατε", "υπάρχει παράβολο σε εκκρεμότητα", "το δέμα σας δεν παραδόθηκε".

Μπλοκάρισμα σε Android

Οι περισσότερες συσκευές Android διαθέτουν ενσωματωμένη λειτουργία μπλοκαρίσματος. Ο πιο απλός δρόμος: ανοίξτε την εφαρμογή Τηλέφωνο και από τις Ρυθμίσεις επιλέξτε τους Μπλοκαρισμένους αριθμούς. Εκεί μπορείτε να προσθέσετε αριθμούς χειροκίνητα, αλλά και να ενεργοποιήσετε το φίλτρο που μπλοκάρει αυτόματα τις κλήσεις που έχουν επισημανθεί ως spam.

Αν σας έχει ήδη έρθει μια ύποπτη κλήση, κρατήστε πατημένο τον αριθμό στη λίστα κλήσεων και επιλέξτε μπλοκάρισμα ή επισήμανση ως spam. Στην εφαρμογή Τηλέφωνο της Google, η επισήμανση βοηθά και άλλους χρήστες να προειδοποιηθούν. Σε παλαιότερες συσκευές χωρίς ενσωματωμένο φίλτρο, μια αξιόπιστη εφαρμογή μπλοκαρίσματος, όπως το NoCall, μπορεί να προσφέρει επιπλέον προστασία – ελέγχετε πάντα όμως ποια δικαιώματα ζητά η εφαρμογή.

Μπλοκάρισμα σε iPhone

Στο iPhone υπάρχουν δύο βασικές διαδρομές. Αν η κλήση είναι ήδη στη λίστα: ανοίξτε την εφαρμογή Τηλέφωνο, μεταβείτε στα Πρόσφατα, πατήστε το εικονίδιο πληροφοριών (ⓘ) δίπλα στον αριθμό και επιλέξτε Μπλοκάρισμα αυτού του καλούντος. Η δεύτερη διαδρομή περνά από τις ρυθμίσεις: Ρυθμίσεις, Τηλέφωνο, Μπλοκαρισμένες επαφές, όπου μπορείτε να προσθέσετε αριθμούς χειροκίνητα.

Το iOS προσφέρει επίσης τη λειτουργία "Σίγαση αγνώστων", που στέλνει κατευθείαν στον τηλεφωνητή τις κλήσεις από αριθμούς που δεν υπάρχουν στις επαφές σας. Είναι πιο αυστηρή επιλογή, αλλά πολύ χρήσιμη αν οι σοβαρές κλήσεις σας έρχονται σχεδόν αποκλειστικά από γνωστούς.

Πού μπορείτε να αναφέρετε μια ύποπτη κλήση

Αφού μπλοκάρετε τον αριθμό, σκεφτείτε να τον αναφέρετε. Στην Ελλάδα, η Ελληνική Αστυνομία δέχεται καταγγελίες για απάτες και τηλεφωνικές απειλές, ενώ η Τράπεζα της Ελλάδος και ο Συνήγορος του Καταναλωτή παρέχουν καθοδήγηση για την προστασία του καταναλωτή και ενημερωτικό υλικό για τις συνηθισμένες απάτες. Αν έχετε δώσει χρήματα ή στοιχεία σε ύποπτο καλούντα, μη χάσετε χρόνο: επικοινωνήστε αμέσως με την τράπεζά σας και, εφόσον χρειάζεται, με την αστυνομία. Για σοβαρά περιστατικά μπορείτε να καλέσετε την αστυνομική υπηρεσία στο 100, ή το ευρωπαϊκό νούμερο έκτακτης ανάγκης 112.

Η πρόληψη είναι η καλύτερη άμυνα

Δεν υπάρχει μαγική λύση που να αφαιρεί μόνιμα τις ενοχλητικές κλήσεις, αλλά η συνδυασμένη προστασία λειτουργεί: μην σηκώνετε το τηλέφωνο από άγνωστους αριθμούς αν δεν περιμένετε κλήση· μην δίνετε ποτέ τηλέφωνο κωδικούς ή στοιχεία κάρτας· και ενεργοποιήστε τις ρυθμίσεις μπλοκαρίσματος της συσκευής σας. Είναι επίσης σημαντικό να μοιραστείτε αυτή τη γνώση με τα μέλη της οικογένειας, ιδίως με ηλικιωμένους συγγενείς, που αποτελούν συχνότερα στόχο.

Αφιερώστε λίγα λεπτά σήμερα για να ρυθμίσετε το τηλέφωνό σας, και θα δείτε ότι ο συντριπτικός όγκος των ενοχλητικών κλήσεων θα φιλτράρεται αυτόματα. Επειδή όμως οι καλούντες αλλάζουν συνέχεια αριθμούς, αξίζει να επιστρέφετε περιοδικά στη λίστα μπλοκαρισμένων και να την ενημερώνετε – η άμυνα πρέπει να παραμένει φρέσκια.