Spamtelefoontjes blokkeren: zo houdt je telefoon schoon

Je telefoon gaat, je neemt op, en aan de andere kant staat een lemmerige stem die je een energiecontract of een "verlenging van je abonnement" aanbiedt. Herkenbaar? Je bent niet de enige: spam- en telemarketinggesprekken horen in Nederland helaas bij het dagelijkse leven. Het goede nieuws is dat je er met een paar vaste gewoonten en de juiste instellingen het grootste deel van tegenhoudt.

Waar komen die gesprekken vandaan?

Niet elk spamgesprek is hetzelfde. Grofweg zie je drie categorieën voorbijkomen:

• Telemarketing: legale bedrijven of callcenters die je abonnementen, energieleveringen of levensverzekeringen aanbieden. Vaak via nummers die bedrijfsmatig aanvoelen, zoals 0800- of 085-nummers.
• Spoofing: oplichters die het gesprek laten lijken alsof het van een Nederlands nummer komt, bijvoorbeeld beginnend met 06, terwijl ze helemaal niet in Nederland zitten. De beller-ID is simpelweg nagemaakt.
• Pure oplichting: gesprekken waarin je wordt onder druk gezet om te betalen, in te loggen of codes door te geven. Vaak doen ze zich voor als je bank of de politie.

Het verschil is belangrijk, want de aanpak verschilt. Telemarketing kun je afmelden en blokkeren; spoofing en oplichting kun je vooral herkennen en negeren.

Zet jezelf eerst op het Bel-me-niet-register

Wie geen onuitgenodigde telefoongesprekken meer wil van bedrijven, kan zich laten registreren in het Bel-me-niet-register. Een telemarketeer mag je in principe niet bellen als je daar staat ingeschreven — met uitzondering van bedrijven waarmee je een relatie hebt, zoals je eigen provider of energieleverancier. De inschrijving is gratis en via de website van het register snel geregeld.

Begrijp wel: het register stopt telemarketing, maar geen oplichters. Die houden zich aan niets. Het is dus een nuttige eerste stap, geen volledige oplossing.

Blokkeren op Android

Android-telefoons geven je vrij veel controle. Bij de meeste toestellen (met bijvoorbeeld Google Phone of Samsung Phone) werkt het zo:

• Open de Telefoon-app en ga naar Instellingen (via het menu met de drie puntjes).
• Kies Geblokkeerde nummers.
• Voeg nummers handmatig toe, of zet de optie om spamgesprekken te filteren aan.

Verder is het handig om onbekende nummers direct van het gespreksscherm te blokkeren: tik op het nummer in je gesprekslijst en kies Blokkeer/rapporteer als spam. Ook kun je in een aparte app zoals die van je provider of een gespecialiseerde belt-filter app automatisch spamnummers laten blokkeren.

Blokkeren op iPhone

Op de iPhone ziet het er net even anders uit, maar het principe is hetzelfde:

• Ga naar Telefoon → Recentes, tik op het ⓘ naast het nummer en kies Blokkeer deze beller.
• Of ga via Instellingen → Telefoon → Geblokkeerde contacten om het overzicht te beheren.
• Zet daarnaast Stil onbekende bellers aan (Instellingen → Telefoon): gesprekken van nummers die niet in je contacten staan gaan dan direct naar de voicemail.

Let op: met "Stil onbekende bellers" miss je soms ook legitieme gesprekken, bijvoorbeeld van de apotheek of school. Weeg dus af of dat bij je past.

Herken spoofing en klik niet mee

Een paar signalen laten vrijwel altijd een alarmbelletje rinkelen:

• De beller dringt aan en zegt dat je direct moet handelen, bijvoorbeeld omdat je rekening "gevaar loopt".
• Je wordt gevraagd om in te loggen, een code door te geven of geld over te maken. Je bank vraagt dit nooit via de telefoon.
• Het nummer klopt niet helemaal: een ongewone combinatie van cijfers, of een 06-nummer terwijl het gesprek uit het buitenland komt.

Twijfel je? Leg op en bel zelf terug via het nummer dat op de officiële website van je bank of instantie staat. Geen enkele betrouwbare organisatie vindt het erg als je even belt om te controleren.

Meld spamgesprekken en help anderen

Nederlandse consumenten kunnen vragen en klachten over spam en oplichting neerleggen bij ConsuWijzer, het adviesloket van Autoriteit Consument & Markt en Autoriteit Persoonsgegevens. ConsuWijzer geeft ook duidelijke uitleg over je rechten en wat je kunt doen. Merk je dat een bedrijf zich aan regels onttrekt, dan is de ACM de partij die kan handhaven.

Ook nuttig: meld het nummer aan je provider, en zet het als spam in je belblokkeer-app. Zo worden de filters voor iedereen beter.

Zo houd je het vol

Spam stopt nooit helemaal, maar met deze combinatie maak je het gevaar klein:

1. Schrijf jezelf in bij het Bel-me-niet-register.
2. Zet de spamfilter en geblokkeerde nummers aan op je toestel — zowel standaardfuncties van je telefoon als een aparte app zoals NoCall kunnen helpen.
3. Geef nooit codes, wachtwoorden of geld via een inkomend gesprek.
4. Meld vervelende nummers via ConsuWijzer of je provider.

Zo houd je je telefoon rustig en je bankrekening veilig. En met de belinstellingen eenmaal goed geregeld, hoef je er daarna nauwelijks meer naar om te kijken.