RedactioneelDreigingen

Iemand vraagt per telefoon of sms om een donatie voor een goed doel: hoe controleer ik dat?

Geef nooit direct aan de telefoon. Hang op, zoek het goede doel op in het CBF-Register en doneer als je dat wilt via de eigen website van het doel. Zonder je toestemming mag een goed doel je alleen bellen als je er de afgelopen drie jaar aan gaf, en je kunt altijd zeggen dat je niet meer gebeld wilt worden.

Vat dit artikel samen met

Word je gebeld of ge-sms't met de vraag om geld te geven aan een goed doel? Beslis niet tijdens het gesprek. Hang op, controleer of de organisatie bestaat en betrouwbaar is, en doneer daarna zelf via de website van het goede doel. Een echt goed doel is er morgen ook nog.

Mag een goed doel mij zomaar bellen?

Niet zomaar. Volgens ACM ConsuWijzer mag je alleen gebeld worden als je daarvoor toestemming gaf. Voor goede doelen, loterijen die geld geven aan goede doelen en uitgevers van kranten en tijdschriften geldt een uitzondering: zij mogen je ook bellen als je in de afgelopen 3 jaar klant was, bijvoorbeeld als je geld gaf aan dat goede doel. Die uitzondering is na de aanscherping van 1 juli 2026 blijven bestaan.

Dat betekent:

  • Belt een goed doel waar je nooit aan gaf en dat je geen toestemming gaf? Dan mag dat telefoontje niet.
  • Je kunt altijd stoppen. Het recht van verzet geldt volgens de ACM ook voor goede doelen. Zeg: «Ik wil dat u mij nooit meer belt.» De organisatie moet je nummer dan uit de bellijst halen.
  • Het nummer moet zichtbaar zijn. Een organisatie die belt met een aanbod, mag dat niet anoniem doen.
  • Een bandje of sms zonder toestemming mag niet. Artikel 11.7 van de Telecommunicatiewet verbiedt het gebruik van automatische oproepsystemen en elektronische berichten voor ongevraagde communicatie voor commerciële, ideële of charitatieve doeleinden, tenzij de verzender kan aantonen dat je vooraf toestemming gaf.

Hoe controleer ik of het goede doel echt is?

  1. Vraag de naam van de organisatie en van het bureau dat belt. Noteer het nummer.
  2. Zoek het doel op in het CBF-Register. Het CBF is de toezichthouder op goede doelen. In het register zie je welke goede doelen het CBF-keurmerk hebben, welke het hebben aangevraagd en welke het niet meer hebben. Het keurmerk betekent dat een goed doel onafhankelijk is getoetst op onder meer bestuur, financiën, transparantie, fondsenwerving en verantwoording.
  3. Verwar ANBI niet met het keurmerk. Volgens het CBF gaat ANBI vooral over fiscale voorwaarden, en het CBF-keurmerk over onafhankelijk getoetste kwaliteit.
  4. Bel het goede doel zelf, via het nummer op de eigen website, en vraag of er op dit moment een belactie loopt.
  5. Twijfel je? Het CBF heeft een helpdesk voor vragen, twijfels en klachten: 020 238 91 05.

Geen keurmerk betekent niet automatisch oplichting. Erkende Goede Doelen laten zich vrijwillig toetsen. Maar bij een doel dat je nergens kunt terugvinden, is niet geven de veilige keuze.

Wat zijn signalen van oplichting?

  • Haast. Je moet nu beslissen, vandaag nog, «voor de actie afloopt».
  • Een ongebruikelijke betaalwijze. Een betaallink in een sms, een giftcard, of je rekeningnummer en een code voorlezen. De Fraudehelpdesk beschrijft berichten vanuit overgenomen WhatsApp-accounts waarin om een giftcard voor een «zieke vriendin» wordt gevraagd.
  • Een doel dat niet te vinden is. Dat nepdoelen voorkomen, blijkt uit een politieonderzoek waar het CBF over bericht: drie verdachten werden aangehouden omdat ze op verschillende plekken in Nederland collecteerden voor een niet-bestaand goed doel.
  • De beller wil niets op papier zetten of geeft geen gewoon terugbelnummer.

Hoe geef ik veilig?

  1. Geef niet aan de telefoon. Geen rekeningnummer, geen machtiging, geen codes.
  2. Ga zelf naar de website van het goede doel door het adres in te typen, niet via een link uit een sms.
  3. Doneer je via een inzamelingsplatform? Kijk welk bedrag het platform inhoudt. Volgens ACM ConsuWijzer moet een donatieplatform duidelijk en goed zichtbaar zijn over het bedrag, inclusief btw, dat het van je donatie inhoudt.
  4. Bewaar de bevestiging van je gift.

Ik heb al een machtiging gegeven of betaald. Wat nu?

  1. Automatische incasso? Die kun je volgens ACM ConsuWijzer binnen 8 weken zelf terugboeken via internetbankieren, of je vraagt je bank dat te doen.
  2. Zeg de machtiging op bij de organisatie en vraag om een schriftelijke bevestiging.
  3. Betaald via een link of gegevens gegeven aan een onbekende? Bel je bank en vraag de Fraudehelpdesk om advies.
  4. Vermoed je oplichting? Meld het bij de politie via 0900-8844 en bij het CBF.
  5. Belt een organisatie zonder dat het mag? Meld het bij ACM ConsuWijzer.

Het nummer waarmee je gebeld of ge-sms't bent, kun je opzoeken en melden op NoCall.

Dit is algemene informatie en geen juridisch advies.

N
Door NoCall-team
NoCall Redactie
4 min lezen
#nep goed doel#donatie per telefoon#CBF-keurmerk#CBF-Register#telemarketing goede doelen

Bronnen en beoordeling

Beoordeeld:

Nummering, hulpmiddelen van providers en meldprocedures kunnen veranderen. Controleer gevoelige stappen bij de officiële instantie waarnaar wordt gelinkt.

Details van de handleiding

Redactionele content gecontroleerd door NoCall met praktische stappen voor elke verdachte situatie.

Auteur: NoCall-team4 min lezen

Een verdachte oproep gekregen?

Zoek het nummer op in NoCall voordat je gegevens deelt, terugbelt of op een link klikt.

Zoek een telefoonnummer of een bedrijfsnaam (Eneco, KPN en Odido...) om te controleren of het als spam is gemeld.