RedactioneelGidsen

Ik word gebeld voor een telefonische enquête: echt onderzoek of een verkooppraatje?

Een echt onderzoeksbureau noemt zijn naam, wil niets verkopen en vraagt geen bankgegevens of codes. Gaat de enquête over in een aanbod, dan is het telemarketing en mag dat alleen met jouw toestemming. Onaangekondigd telefonisch marktonderzoek kun je stoppen via het Onderzoekfilter.

Vat dit artikel samen met

Word je gebeld met de vraag of je «een paar vragen» wilt beantwoorden? Dat kan echt onderzoek zijn, maar ook een opstapje naar een verkoopgesprek of een manier om gegevens los te krijgen. Je hoeft nooit mee te doen. Vraag eerst wie er belt en voor wie, en stop zodra er iets verkocht wordt of er om bankgegevens wordt gevraagd.

Hoe herken ik echt onderzoek?

  • De beller noemt het bureau en de opdrachtgever en kan zeggen hoe lang het duurt.
  • Er wordt niets verkocht en je hoeft nergens «ja» op te zeggen.
  • Er wordt niet gevraagd om je rekeningnummer, inloggegevens of een code.
  • Je kunt weigeren zonder dat de beller aandringt.

Het CBS is een goed voorbeeld van hoe het hoort. Het CBS stuurt altijd eerst een brief. Daarin staat voor welk onderzoek je bent uitgenodigd, wat er van je gevraagd wordt en of je gebeld of thuis bezocht wordt. Bellen gebeurt tussen 9.00 en 21.00 uur, van maandag tot en met zaterdag. Twijfel je of een beller echt namens het CBS belt, dan kun je het CBS zelf bellen op 045 570 64 00, op werkdagen van 9.00 tot 17.00 uur.

Wanneer is een «enquête» eigenlijk verkoop?

Als de vragen uitkomen bij een aanbod: een energiecontract, een abonnement, een afspraak met een adviseur. Dan is het telemarketing, en daarvoor gelden strenge regels. Volgens de ACM mogen consumenten en kleine ondernemers vanaf 1 juli 2026 alleen nog gebeld worden met een commercieel aanbod als zij daar vooraf expliciet toestemming voor hebben gegeven. Alleen goede doelen, loterijen die geld geven aan goede doelen en uitgevers van kranten en tijdschriften mogen bestaande en oude klanten nog bellen.

Let ook op de omgekeerde route. ACM ConsuWijzer waarschuwt: doe je mee met een prijsvraag of enquête, let dan op waar je mee akkoord gaat. Soms geef je met een vinkje toestemming aan een bedrijf om je te bellen, en soms heeft het bedrijf dat hokje al voor je aangevinkt.

Een bedrijf dat belt om iets te verkopen, mag dat bovendien niet anoniem doen. De Autoriteit Persoonsgegevens schrijft dat het verboden is de nummerherkenning daarbij uit te zetten.

Hoe stop ik telefonisch marktonderzoek?

Via het Onderzoekfilter. Marktonderzoekbureaus zijn verplicht dat register te raadplegen en mogen de nummers die erin staan niet bellen voor onaangekondigd telefonisch onderzoek. Zo werkt het:

  1. Registreer je op onderzoekfilter.nl. Dat kan iedereen van twaalf jaar of ouder die bij een Nederlandse gemeente staat ingeschreven. Je kunt zowel je mobiele nummer als je vaste lijn opgeven. Ook zzp'ers kunnen zich uitschrijven.
  2. Reken op een verwerkingstijd van ongeveer 4 tot 6 weken. Bureaus controleren hun bellijst vóór de start van elk onderzoek. Een onderzoek dat al loopt, kan je dus nog bereiken.
  3. Verleng na drie jaar. Zo lang is de registratie geldig. Je krijgt bericht als die verloopt.

Het filter heeft grenzen. Het geldt alleen voor onaangekondigd telefonisch marktonderzoek. Een bureau dat je vooraf een brief stuurt, mag je nog wel bellen. Onderzoek aan de deur, op straat of via internet en commerciële telefonische verkoop vallen er niet onder.

Word je ondanks je registratie toch gebeld? Dan kun je een klacht indienen via onderzoekfilter.nl. Daarvoor moet je de datum en het tijdstip van het telefoontje, de naam van het onderzoekbureau en het nummer waarop je gebeld bent kunnen noemen, en een geldige registratie hebben.

Wat zeg ik als ik niet mee wil doen?

  1. «Ik doe niet mee.» Meer uitleg is niet nodig.
  2. Blijkt het verkoop? Gebruik het recht van verzet: «Ik wil dat u mij nooit meer belt» of «Ik wil dat u mij nu uit de bellijst haalt». Het bedrijf mag je daarna niet meer bellen.
  3. Geef geen persoonlijke gegevens, zoals je e-mailadres of bankrekeningnummer, en klik niet direct op een link die je tijdens het gesprek per sms of e-mail krijgt. Dat zijn de tips van ACM ConsuWijzer voor elk verkoopgesprek.

Wanneer is het oplichting?

Als de «onderzoeker» wil dat je iets betaalt, een code voorleest, een app installeert of je bankgegevens «controleert». Verbreek dan de verbinding. Echt onderzoek heeft die gegevens niet nodig.

Waar meld ik het?

  • Verkoop zonder toestemming of na je verzet: bij ACM ConsuWijzer. Je melding helpt de ACM om te zien welke bedrijven zich niet aan de regels houden.
  • Marktonderzoek ondanks het filter: via de klachtenpagina van het Onderzoekfilter.
  • Het nummer zelf: zoek het op of meld het op NoCall, zodat anderen weten wat ze kunnen verwachten.

Dit is algemene informatie en geen juridisch advies.

N
Door NoCall-team
NoCall Redactie
4 min lezen
#telefonische enquête#marktonderzoek#Onderzoekfilter#CBS#telemarketing#recht van verzet

Bronnen en beoordeling

Beoordeeld:

Nummering, hulpmiddelen van providers en meldprocedures kunnen veranderen. Controleer gevoelige stappen bij de officiële instantie waarnaar wordt gelinkt.

Details van de handleiding

Redactionele content gecontroleerd door NoCall met praktische stappen voor elke verdachte situatie.

Auteur: NoCall-team4 min lezen

Een verdachte oproep gekregen?

Zoek het nummer op in NoCall voordat je gegevens deelt, terugbelt of op een link klikt.

Zoek een telefoonnummer of een bedrijfsnaam (Eneco, KPN en Odido...) om te controleren of het als spam is gemeld.