RedakcjaZagrożenia

Dzwoni numer prawie taki sam jak mój: czym jest spoofing „po sąsiedzku”?

Numer łudząco podobny do Twojego to najczęściej sfałszowana prezentacja numeru (CLI spoofing), a nie telefon od sąsiada. Nie oddzwaniaj, nie podawaj danych, a próbę oszustwa zgłoś na Policji.

Podsumuj ten artykuł z

Jeśli wyświetla Ci się numer niemal identyczny z Twoim, z tym samym początkiem i inną końcówką, nie zakładaj, że dzwoni ktoś z okolicy. Najczęściej to sfałszowana prezentacja numeru, czyli CLI spoofing: dzwoniący wybiera numer, który ma wzbudzić zaufanie i skłonić do odebrania.

Skąd taki numer na moim wyświetlaczu?

Ustawa o zwalczaniu nadużyć w komunikacji elektronicznej definiuje CLI spoofing jako nieuprawnione posłużenie się przy wywoływaniu połączenia informacją adresową wskazującą na inną osobę lub instytucję, żeby się pod nią podszyć (art. 3).

CERT Polska opisuje to praktycznie: przestępcy potrafią sfałszować numer, który wyświetla się ofierze, i podszywają się zarówno pod oficjalne numery banków, jak i pod zwykłe osoby fizyczne, choć połączenia wychodzą z zupełnie innych numerów. Numer podobny do Twojego to jedna z odmian tej samej sztuczki. Polskie instytucje nie opisują jej osobno, ale zasady postępowania są identyczne jak przy każdym spoofingu.

Czy operator nie powinien tego blokować?

Powinien i częściowo to robi. Zgodnie z art. 16 ustawy operator blokuje połączenie ze sfałszowanym numerem albo ukrywa numer dzwoniącego. Ministerstwo Cyfryzacji podaje, że od 26 września 2024 r. operatorzy muszą stale analizować ruch w swoich sieciach. Jako przykłady podejrzanych połączeń wymienia:

  • połączenia przychodzące z zagranicy, gdy telefon o tym numerze znajduje się w Polsce,
  • numery niezgodne z polskimi standardami (za dużo lub za mało cyfr),
  • numery alarmowe, bo służby nie dzwonią z nich do osób prywatnych.

Jeśli operator ma wątpliwości, numer może wyświetlić się jako „zastrzeżony”. Ministerstwo zaznacza jednak, że całkowite wyeliminowanie fałszywych połączeń nie jest możliwe.

Co zrobić, gdy taki numer dzwoni?

  1. Jeśli nie czekasz na telefon, nie odbieraj. Kto ma prawdziwą sprawę, zostawi wiadomość albo napisze.
  2. Jeśli odebrałeś, a rozmówca przedstawia się jako bank, urząd, policja lub operator, zakończ rozmowę. CERT Polska radzi rozłączyć się i samodzielnie zadzwonić na numer sprawdzony na stronie instytucji.
  3. Nie podawaj loginów, haseł, kodów SMS ani danych karty. CSIRT KNF przypomina, że pracownik banku nigdy nie prosi o kod SMS autoryzujący operację ani o zainstalowanie aplikacji.
  4. Zablokuj numer w telefonie. Pamiętaj, że przy kolejnej próbie końcówka może być inna.

Czy oddzwonić, żeby sprawdzić, kto to był?

Lepiej nie. CERT Polska odradza oddzwanianie na takie numery: często trafia się wtedy do osoby, która o niczym nie wie, bo połączenie wcale nie wyszło z jej telefonu. Prawdziwy właściciel numeru jest tak samo poszkodowany jak Ty.

Gdzie to zgłosić?

  • Policja lub prokuratura. Ministerstwo Cyfryzacji prosi, by każde podejrzenie CLI spoofingu zgłaszać właśnie tam. Za podszywanie się pod cudzy numer w celu osiągnięcia korzyści lub wyrządzenia szkody, żeby nakłonić rozmówcę do przekazania danych, pieniędzy, haseł albo instalacji oprogramowania, grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat (art. 31 ustawy).
  • Bank. Jeśli rozmówca podawał się za bank, poinformuj swój bank, dzwoniąc na numer z karty lub aplikacji. Policja i Związek Banków Polskich przypominają: w razie jakichkolwiek wątpliwości zadzwoń na infolinię banku.

Warto wiedzieć, że banki i inne uprawnione instytucje mogą wpisać swoje numery infolinii do prowadzonego przez UKE jawnego wykazu numerów służących wyłącznie do odbierania połączeń. Z takiego numeru nie da się wykonać połączenia wychodzącego, więc „telefon” z niego jest fałszywy.

Podobny numer możesz też sprawdzić w NoCall i zobaczyć, czy zgłaszali go inni.

To informacje ogólne, a nie porada prawna.

Z
Autor: Zespół NoCall
Redakcja NoCall
3 min czytania
#spoofing#CLI spoofing#podobny numer#fałszywe połączenia#UKE#CERT Polska

Źródła i weryfikacja

Zweryfikowano:

Numeracja, narzędzia operatorów i procedury zgłaszania mogą się zmieniać. Wrażliwe działania zweryfikuj u oficjalnego organu wskazanego w linku.

Szczegóły scenariusza

Treść redakcyjna sprawdzona przez NoCall z praktycznymi instrukcjami na każdą podejrzaną sytuację.

Autor: Zespół NoCall3 min czytania

Otrzymałeś podejrzane połączenie?

Wyszukaj numer w NoCall, zanim udostępnisz dane, oddzwonisz lub klikniesz jakikolwiek link.

Wyszukaj numer telefonu lub nazwę firmy (PGE, Orange i Play...), aby sprawdzić, czy został zgłoszony jako spam.